بزرگداشت سالروز شهادت خانم حمیده برمکی

بزرگداشت سالروز شهادت خانم حمیده برمکی

م. ع. بشارت

داکتر سیماسمر، رئیس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در محفلی که به مناسبت سالروز شهادت پوهنمل خانم حمیده برمکی، کمشنر کمیسیون و استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه کابل برگزار شده بود، خانم برمکی را زنی توانمند و با تعهد معرفی کرد و گفت:

«حمیده جان تلاش میکرد علیه تبعیض و امراض دیگری که متأسفانه در جامعه ما وجود دارد، مبارزه کند. او همزمان با این‏که در کمیسیون به عنوان کمشنر مسؤولیت‏هایش را بهخوبی انجام می‏داد، استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه کابل بود وتلاش می‏کرد تا این دانشکده را با معیارهای قبولشده بینالمللی همراه سازد. خانم برمکی تلاش کرد تا برنامه‏ی ماستری را در این دانشکده ایجاد کند که متأسفانه به دلایل نامعلومی موفق به این کار نشد.»

رئیس کمیسیون در ادامه‏ی سخنانش در مورد خانم برمکی گفت:

«حوصله، صبر و تحمل خانم برمکی یکنمونه بوده و در تمام مدتی که با من همکار بود حتا یک روز از یک نفر نخواست شکایت کند.»

خانم سمر ضمن اظهار تأسف از جای خالی خانم برمکی در میان شخصیت‏های نخبه‏ی زنان کشور، تأکید نمود:

«ما مثل حمیده در افغانستان کمتر داشتهایم و باید قبول کنیم جای او واقعا خالی است. این موضوع را من وقتی متوجه شدم که چند روز قبل، وقتی روی پست‏های کلیدی دولت صحبت می‏کردیم در خصوص وزارت تحصیلات عالی، همه به یک نظر بودیم که واقعا جای حمیده جان در این وزارت خالی است و ما واقعا نتوانستیم کسی را پیدا کنیم که مثل حمیده جان شایستگی این مقام را داشته باشد. چیزی که به همه ما ثابت کرد که حمیده جان برمکی واقعا  در کشور ما کمیاب بوده است.»

خانم برمکی همراه با شوهرش، داکتر مسعود یما و چهار فرزندش (سه دختر و یک پسر) در تاریخ هشتم ماه دلو سال گذشته در حالی که مصروف خریداری از یک فروشگاه بودند، در نتیجه‏ی یک حمله انتحاری به شهادت رسیدند. در این حمله همراه با خانواده خانم برمکی، تعداد زیادی از هموطنان ما نیز به شهادت رسیدند.

لازم به تذکر است که کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان مرکز منابع و کتاب‏خانه‏ی خودش را که در ساختمان دفتر ساحوی کابل این کمیسیون موقعیت دارد، به نام پوهنمل حمیده برمکی نامگذاری کرده و به این ترتیب یاد او را جاوانه و گرامی داشته است. مرکزی که در ختم این محفل طی برنامه خاصی با قطع نوار بازگشایی شد.

در بخشی از این محفل، برنامه‎‏ی کوتاه رادیویی که قبلا در زمان حیات خانم برمکی، وقتی که به عنوان کمشنر در کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان کار می‏کرد ثبت شده بود، نشر گردید. در بخشی از این برنامه که به شکل مصاحبه تهیه شده بود آمده است:

«کودکان آسیبپذیر کسانیاند که نظر به محل زندگی، کار و موقعیت خانوادگیشان در معرض خطر قرار دارند. کودکانی که بهدور از مراقبت والیدن زندگی می‏کتند، کودکانی که از زندگی در یک خانواده عادی و مناسب محرومند، کودکانی که با از دست دادن یک یا هر دو نفراز والدین‎شان سرپرست مناسب و قانونی ندارند، مثل کودکانی که تحت مراقبت یکی از اقارب خودش بوده و یا در پرورش‏گاه‏ها و مرستون به سر می‏برند، کودکان ولگرد، کودکان کارگر، کودکانی که قبل از وقت قانونی یا زیر سن، ازدواج می‏کنند، کودکانی که به دلایل مخلتفی به مراکز اصلاح و تربیت انتقال داده می‏شوند. در مجموع کسانیاند که بهطور مداوم در معرض آسیب قرار داشته و بخش عمدهای از کودکانی که قربانی خشونت‏های فزیکی، جنسی و روانی قرار می‏گردند از میان همین گروه از کودکاناند.

مبتنی بر قانون اساسی و قوانین عادی کشور و همچنان اسناد و قوانین بینالمللی که دولت افغانستان به آن‏ها پیوسته و آنها را امضا یا تصویب کرده است، مثل کنوانسیون حقوق کودکان، درمجموع دولت را به حمایت و نظارت از وضعیت حقوق بشری کودکان مکلف نموده وظیفه می‏دهد تا تدابیری را اتخاذ کرده و برنامه‏هایی را طرح و عملی کند که زمینه‏های خشونت و بدرفتاری علیه کودکان را از بین رفته و یک زندگی مناسب را برای کودکان بهخصوص کودکان آسیبپذیر، تضمین کند.»

محبوبه حقوق‏مل خشو و استاد حمیده برمکی نیز در این محفل سخن گفته و از کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان به دلیل برگزاری محفل یادبود و نامگذاری کتابخانه و مرکز منابع این کمیسیون به نام خانم برمکی قدردانی کرد و گفت:

«درحالی که غم و اندوه عمیق از دست دادن فرزندانم را به دوش می‏کشم، دعا می‏کنم تا خداوند بزرگ تمام شهدای این سرزمین را مغفرت کند و دیگر چشم هیچ مادری را در سوگ فرزند از دست رفته‏اش نگریاند.»

خانم حقوق‏مل از وعده‏های برنامه «ماکس پلان» مبنی بر اعمار یک منار یادبود، ایجاد یک کتابخانه به نام حمیده برمکی و چاپ کتاب ناتمام حمیده برمکی که در مورد حقوق نوشته شده است، یاد کرده و اظهار تأسف کرد که هنوز با گذشت یک سال هیچ گام مهمی در این زمینه برداشته نشده است. خانم حقوق‏مل گفت:

«واقعا نمیفهمم چرا تا هنوز وعده‏های نهاد که مشحصا کارهای علمی انجام می‏دهد عملی نشده است.»

خانم حقوق‏مل یادی نیز از فرزندش، داکتر مسعود یما، شوهر خانم برمکی که همراه با او به شهادت رسیده بود، کرد و گفت:

«داکتر یما واقعا با افتخار زندگی کرد و با افتخار به شهادت رسید. او در دوران زندگی خود چندینبار به بیمارانش که در هنگام عملیات جراحی نیاز به خون داشت، خون خود را داده و به این ترتیب از زندگی مردمش حمایت می‏کرد.»