گزارش‌های روزانه بازدید:445 تاریخ نشر:2018-02-03

نقش نیروهای امنیتی و دفاعی در تأمین حقوق بشر

تقی واحدی

طی ورکشاپ سه روزه‌یی در شهر مزار شریف 30 تن از نیروهای امنیتی و دفاعی، با آموزه‌ها و ارزش‌های حقوق بشری آشنایی عمیق‌تری پیدا کردند. در این ورکشاپ که به روزهای نهم الی یازدهم دلو در تالار کنفرانس‌های دفتر ساحوی شمال کمیسیون مستقل حقوق بشر دایر شد، مضمون‌هایی همچون مفهوم و پیامدهای قاچاق انسان، برابری جنسیتی در اسناد بین‌المللی، حقوق بشردوستانۀ بین‌المللی از منظر اسلام و اصول محاکمات عادلانه از جمله موضوعاتی بود که میان مربیان و اشتراک کنندگان ورکشاپ مورد بحث و بررسی قرار گرفت. این اشتراک کنندگان شامل منسوبانی از قوماندانی تعلیمات آمریت ساتنمنان پولیس ملی، لوای 6 سرحدی، قوماندانی عمومی پولیس ولایت بلخ، ریاست امنیت ملی ولایت بلخ و قوماندانی 209 شاهین بودند.

قاضی سیدمحمد سامع رئیس دفتر ساحوی شمال کمیسیون مستقل حقوق بشر در پایان ورکشاپ و پیش از توزیع تصدیق‌نامه‌ها، گفت؛ هدف از تدویر چنین ورکشاپ‌ها در درجه اول شناخت از همدیگر، از دیدگاه‌ها و توانایی‌های همدیگر است. او گفت خواست ما اینست که آنچه را در این ورکشاپ آموخته اید با خانواده‌ها و همکاران تان در میان بگذارید و از این راه مروج ارزش‌های انسانی باشید. قاضی سامع ابراز امیداواری کرد با توجه به آنچه آموخته ایم اراده و توانایی خویش برای حمایت از حقوق قربانی و همچنین حقوق مجرم را تقویت کنیم. زیرا مجرم نیز به عنوان یک انسان دارای حقوقی است.

در ادامه دوتن از اشتراک کنندگان پیشنهادهایی را برای موثریت بیشتر ورکشاپ‌ها مطرح کردند. یکی از آنها خواهان تمرکز ورکشاپ برای عامه مردم شد زیرا به گفتۀ او عموم مردم نسبت به حقوق خود آگاهی ندارند و هنگامی که به عنوان متهم و مظنون در بازداشت هستند از سوی نیروهای مسئول نیز کمتر از حقوق شان آگاه می‌شوند. اما یک اشتراک کننده دیگر ترکیب حاضر اشتراک کنندگان را مناسب دانست زیرا به گفته او بیان دیدگاه‌های مقامات بالا با توجه به تجاربی که دارند، می‌تواند برای تازه کاران بسیار آموزنده باشد. یکی از بانوان اشتراک کننده خواهان آن شد که در چنین ورکشاپ‌هایی که برای نیروهای امنیتی و دفاعی برگزار می‌شود نمایندگانی از ریاست صحت عامه، محکمه و سارنوالی نیز شرکت داشته باشند زیرا در کشف حقیقت و تطبیق قانون آنها نیز همکار ما می‌باشند.

زهرا ظهیر یکی از منسوبان قوماندانی امنیته ولایت بلخ و یکی از اشتراک کنندگان این ورکشاپ در گفتگوی کوتاهی در روز آخر ورکشاپ نکته جالب در ورکشاپ مذکور را آگاهی از حقوق متهم و مظنون دانست و این که چگونه رفتاری با آنان صورت گیرد که حقوق انسانی اش پایمال نشود. او همچنین گفت به جای مباحث تئوریک، بهتر است تمرکز روی موضوعات عینی شود و اینکه مثلا اگر پولیس وظایف اش را به درستی انجام ندهد چه پیامدهای مخربی می‌تواند به دنبال داشته باشد.

او با اشاره به فضای کاری خانم‌ها در ارگان‌های امنیتی و دفاعی و از جمله پولیس گفت، متأسفانه بعضی‌ها هنوز باور به توانایی زنان ندارند و لذا صلاحیت لازم را به آنان واگذار نمی‌کنند اما شماری دیگر از مردان آماده اعطای صلاحیت به زنان می‌باشند و می‌کوشند شرایط کاری را برای آنها مساعد نمایند. 

عبداللطیف علی‌پور آمر بخش نظارت بر عملکرد نیروهای دفاعی و امنیتی در دفتر ساحوی شمال کمیسیون مستقل حقوق بشر و یکی از مربیان این ورکشاپ سهمگیری اشتراک کنندگان را خوب دانست و افزود؛ آنها نه تنها در مباحثی که از جانب ما مطرح شد، سهم گرفتند، بلکه دو تا از مضامین ورکشاپ را نیز پیش بردند.

او تغییرات در رفتار نیروهای امنیتی را به لحاظ حقوق بشری مثبت دانست و گفت یافته‌های ما از گفتگو با مظنونان و متهمان نشان می‌دهد که آنها اکثرا از رفتار محافظان و مسئولان نظارت خانه‌ها راضی می‌باشند اگرچه برخی از این مظنونان ابراز داشته اند که در جریان گرفتاری از حقوق شان آگاه نشده اند. علی‌پور مهمترین مشکل را کمبود امکانات در نظارت خانه‌ها دانست و گفت اکثریت نظارت‌خانه‌ها فاقد ساختمان و اتاق‌های استندرد می‌باشد. به گفته او در تشکیل پولیس ولسوالی‌ها نظارت‌خانه وجود ندارد و از آنجایی که مظنونان عملا در ولسوالی‌ها مورد نظارت قرار می‌گیرند، به لحاظ جای و خوراک مناسب مشکلاتی برای آنان به وجود می‌آید.


بازنشر این مطلب