هفته ترویج حقوق بشر بازدید: تاریخ نشر:2017-12-15

حق دسترسی به عدالت و محاکمه عادلانه

دسترسی به عدالت و محاکمه عادلانه به‌عنوان حق اساسی بشر در اسناد بین‌المللی حقوق بشر به رسمیت شناخته شده است.

ماده 10 اعلامیه جهانی حقوق بشر در این مورد چنین صراحت دارد:

«هرکس حق دارد با استفاده کامل از تساوی حقوق با دیگران، دعوای او در یک دادگاه مستقل و بی‌طرف، عادلانه و علنی رسیدگی شود و آن دادگاه در باره حقوق و تعهدات او، یا صحت هرگونه اتهام جزایی که به او متوجه باشد حکم دهد.»

 ماده‌ 14 کنوانسیون حقوق سیاسی و مدنی نیز به همین مسأله پرداخته و بیان می‌دارد:

«همه‌ در مقابل‌ دادگاه‌ها و ديوان‌هاي‌ قضایی‌ متساوي‌ هستند. هر كس‌ حق‌ دارد به‌ اين‌ كه‌ به‌ دادخواهي‌ او منصفانه‌ و علني‌ در يك‌ دادگاه‌ صالح،‌ مستقل‌، بي‌طرف‌ و قانونی رسيدگي‌ شود و آن‌ دادگاه‌ درباره‌ حقانيت‌ اتهامات‌ جزائي‌ عليه‌ او يا اختلافات‌ راجع‌ به‌ حقوق‌ و الزامات‌ او در امور مدني‌ تصميم‌ اتخاذ بنمايد. تصميم‌ به‌ سري‌ بودن‌ جلسات‌ در تمام‌ يا قسمتي‌ از دادرسي‌ خواه‌ به‌ جهات‌ اخلاق‌ حسنه‌ يا نظم‌ عمومي‌ يا امنيت‌ ملي‌ در يك‌ جامعه‌ دموكراتيك‌ و خواه‌ در صورتي‌ كه‌ مصلحت‌ زندگي‌ خصوصي‌ اصحاب‌ دعوي‌ اقتضاء كند و خواه‌ در مواردي‌ كه‌ از لحاظ‌ كيفيات‌ خاص‌ علني‌ بودن‌ جلسات‌ مضر به‌ مصالح‌ قضایی‌ باشد تا حدي‌ كه‌ دادگاه‌ لازم‌ بداند امكان‌ دارد، ليكن‌ حكم‌ صادره در امور جزایی‌ يا مدني‌ علني‌ خواهد بود مگر آنكه‌ مصلحت‌ صغار طور ديگري‌ اقتضاء نمايد يا دادرسي‌ مربوط‌ به‌ اختلافات‌ زناشوئي‌ يا ولايت‌ اطفال‌ باشد.» بند 2-7 این ماده با جزئیات بیشتری در این زمینه پرداخته است.

 

  • رعایت کلیه اصول محاکمات عادلانه مثل: 1. تفهیم اتهام، 2. رعایت اصول قانونی در تحت نظارت قرار دادن اشخاص، 3. رسیدگی به دوسیه در مدت قانونی، 4. عدم‌شکنجه، 5. رعایت حق سکوت، 6. برائت‌الذمه، 7. تساوی در برابر قانون، 8. داشتن وکیل مدافع، 9. داشتن ترجمان برای مظنونین و متهمین، همه از الزامات دسترسی به عدالت و در راستای اجرای محاکمه عادلانه می‌باشد.


بازنشر این مطلب