بخش آموزش حقوق بشر


معرفی بخش آموزش‌حقوق‌بشر



بخش آموزش‌ حقوق‌بشر یکی از بخش‌های کلیدی پروگرامی کمیسیون است. این بخش در راستای ترویج و توسعه‌ی حقوق‌بشر فعالیت می‌کند.
با درک این مهم که آموزش حقوق‌بشر سرمایه‌گذاری قوی در جهت تحقق یک جامعه‌ی عادلانه است، و در درازمدت در امر جلوگیری از نقض و سؤ استفاده از حقوق بشر نقش حیاتی بازی می‌کند، روی این ملحوظ بخش آموزش حقوق‌بشر برای ایجاد، تقویت و نهادینه‌سازی فرهنگ حقوق‌بشر کار می‌نماید.(برای مطالعه  بیشتر در مورد بخش آموزش حقوق‌بشر: اهداف، کارکردها، برنامه‌ها، مکانیزم عمل و دست‌آوردهای آن صفحه سلایدر را ببینید. در صورت ضرورت، می‌توانید آن را در ذیل معرفی بخش به شکل پرزنتیشن نیز دانلود نمایید).

  • ضرورت آموزش‌حقوق بشر

جامعه‌ای ایده‌آلی که درآن به حقوق‌بشر احترام گذاشته شود، کرامت و عزت آحاد افراد جامعه صیانت و پاسداری گردد، لازم است تا فرهنگ متناسب آن ایجاد و تقویت گردد. بدین منظور، از یک‌طرف ضرورت است تا افراد جامعه به عنوان صاحبان حق در قدم نخست حقوق شان را بفهمند  و با راه‌‌های مطالبه‌ و اعاده‌ی آن آگاهی و مهارت لازم داشته باشند، و از طرف‌دیگر جهت حصول اطمینان برای  احترام، حمایت و تحقق کامل حقوق بشر توسط دولت، لازم است تا دستگاه دولت و حکومت،‌ و سایر نهادهای تامین کننده‌ی حقوق‌بشر نیز به صورت مسلکی در زمینه آموزش ببینند.

  • نقش نهادهای ملی حقوق‌بشر در آموزش حقوق‌بشر

نهادهای ملی حقوق بشر در کشورها، نقش مهمی در توسعه‌ی حقوق بشر بازی می‌کنند. توسعه و ترویج حقوق بشر از جمله مسؤولیت‌های اساسی نهادهای ملی است.
بر بنیاد اصول پاریس، نهادهای ملی حقوق بشر مسؤولیت دارند تا "در طرح و برنامه‌ریزی پروگرام‌های آموزشی و راه اندازی تحقیقات در مورد حقوق‌بشر همکاری نموده و در اجرای آن در مکتب‌ها، دانشگاه‌ها و حوزه‌های حرفه‌ای سهم بگیرند".
کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان، منحیث نهاد ملی حقوق‌بشر برای تحقق اهداف و دورنمای خویش، حقوق بشر را به شکل راهبردی به صاحبان حق(مردم) و تامین کننده حق‌ها (دولت) آموزش می‌دهد. کمیسیون، آموزش حقوق‌بشر را به عنوان یکی از راهکارهای اساسی برای تحقق صلح مثبت دانسته و می‌کوشد تا با ایجاد و تقویت فهم مشترک مبتنی بر اعلامیه جهانی، اسناد بین المللی حقوق بشر، و قوانین ملی الهام بخش و پیام آور صلح، آزادی و عدالت برای شهروندان باشد.
آموزش حقوق‌بشر برای جوامعی که از حالت منازعات خشونت آمیز بسوی صلح و ثبات؛ از حالت سنتی و تکلیف‌محوری بسوی حق‌محوری و تجدد؛ و از حالت انفعال بسوی کنشگری و فعالیت در حرکت اند، به مثابه مرهمی است که روی زخم‌های مزمن گذاشته می‌شود. این امر، ارزش آموزش حقوق بشر در افغانستان را بیشتر از پیش بالا برده و در رهایی جامعه از فرهنگ خشونت (مانند تبعیض و تعصب، رفتارهای قالبی، استثمار و استعمار، بی‌تفاوتی، فساد، حرص و آز، کینه و تنفر، انتفام‌جویی، بی اعتمادی، خودستایی و ریاکاری، جزم‌گرایی و افراط‌گرایی و برتری طلبی...) به سوی فرهنگ صلح (مانند مدارا و بردباری، برابری، برادری-خواهری، کثرت‌گرایی، حسن‌جویی، ‌ ارتباطات، تفاهم و ترحم، عفو و بخشش، عدالت خواهی...) کمک فراوان می‌نماید.

  • چیستی و محتوای آموزش حقوق بشر

آموزش حقوق‌بشر عبارت از یک فرایند دائمی، مستمر و هدفمندی است که به وسیله آن مردم در تمامی سطوح توسعه و تمامی اقشار جامعه احترام به شأن انسانی دیگران و استفاده از ابزارها، روش‌ها و سازوکارهای تضمین این احترام را در همه‌ی جوامع بشری یاد می‌گیرند(قطعنامه مجمع عمومی ۱۸۴/۴۹، ۲۳ دسامبر ۱۹۹۴). آموزش حقوق بشر هم یک حق است و هم آموزش حق‌ها؛ مجموعه آموزش‌هایی نظام‌مند و راهبردی که از یک جهت مردم را درباره اصول و ارزش‌ها و از سوی دیگر آنها را با مکانیزم‌های حمایتی و تضمینی حقوق بشر و صلح آگاه می‌سازد تا در سطوح مختلف امکان مبارزه و جلوگیری از نقض حقوق بشری افراد و اجتماع را فراهم سازد. محتوای آموزش حقوق بشر معطوف بر دو جنبه است: یکی یادگیری در باره حقوق بشر و دیگری یادگیری برای حقوق بشر.
یادگیری در باره حقوق بشر جنبه‌ی شناختی داشته و شامل آشنایی با تاریخچه، مبانی و مفاهیم، اسناد بین المللی، مصادیق و مکانیزم‌های اجرایی و حمایتی حقوق بشر می‌گردد. آموزش برای حقوق بشر یعنی درک و پذیرش اصول چون کرامت، برابری و شأن انسانی افراد و تعهد نسبت به رعایت، حمایت و اجرای حقوق تمامی مردم در عمل. این عرصه بیشتر جنبه مهارتی، هنری و تخنیکی دارد.
تلاش کارگزاران، پالیسی سازان و آموزگاران حقوق بشر در قسمت نخست، فضاسازی و ایجاد زمینه‌ی فکری‌ در باره حقوق بشر، و در قسمت دوم ترغیب زندگی با حقوق بشر و مبدل ساختن ارزش‌های حقوق‌بشر به راه و رسم زندگی است تا افراد جامعه امکان استیفا و مطالبه‌ی حقوق شان را عملاً به تجربه بگیرند.

  • قلمرو آموزش حقوق بشر

بحث حقوق بشر نه به یک رشته‌ای خاص بلکه به تمام رشته‌های علمی و غیر علمی ارتباط می‌گیرد؛ گرچه حقوق بشر ماهیت حقوقی دارد، ولی نه صرف با حقوق، بلکه با تمام رشته‌های علمی و غیرعلمی، همچون جامعه شناسی، فلسفه، سیاست، هنر و رشته‌های دیگر... نسبت معنی‌داری بر قرار می‌کند. بین‌المللی بودن حقوق بشر نیز از ویژگی‌های دیگر این رشته است که به عنوان آرمان مشترک بشریت و جهان شمول بودن آن، اعتباری بین‌المللی یافته است.
در این حیطه، آموزش حقوق بشر به آموزش حقوق ذاتی بشر در حوزه‌های مختلف از جمله مدنی و سیاسی (مثل حق حیات ، حق آزادی عقیده...) و اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (مثل حق کار، حق آموزش، حق تامین اجتماعی...) و حقوق همبستگی (مانند حق بر صلح، توسعه، محیط زیست و ارتباطات) می‌پردازد. آموزش حقوق بشر منحیث یک چتر بزرگ و حاصل تلاش مشترک بشریت از لحاظ حدود و ثغور جغرافیا و فرهنگ نمی شناسد و برای تمامی افراد بشر در همه مراحل سنی، مقام‌ها و سطوح شغل رسمی و غیر رسمی، مجامع علمی و غیر علمی بوده به منظور انتقال اطلاعات و آگاهی‌های حقوق بشری به تمامی جوامع و دعوت از افراد و گروه‌ها برای احترام به حقوق بشر و حمایت از آن مد نظر گرفته شده است.
چنانچه آموزش حقوق بشر برای صاحبان حق یک مسئله حیاتی است، برای مقام های دولتی به ویژه دستگاه تقنینی، اجرائی،‌ قضایی و سایر مقامات عالیرتبه دولت ها حیاتی‌تر است. همه قشرها، طبقه‌ها و بخش‌های جامعه باید از مفاد اعلامیه جهانی و سایر اسناد بین المللی حقوق بشر و نحوه‌ی تأثیرگذاری این معیارهای بین‌ المللی بر دولت‌ها، افراد و گروه‌ها آگاه گردیده و ضرورت مجموعه معیارهای بنیادین حقوق بشر را به عنوان حداقل معیار برای حفظ کرامت و زندگی آبرومندانه درک کنند.

  • اهداف آموزش حقوق‌بشر

اهداف و اصول حاکم بر آموزش حقوق بشر بر اساس تعریف مجمع عمومی سازمان ملل از آموزش حقوق بشر، هدف آموزش حقوق بشر در بر گیرنده آموزش‌وپرورش و اطلاع رسانی با آرمان ایجاد یک فرهنگ جهانی از حقوق بشر از طریق تشریک دانش، مهارت‌ها و جهت دادن آرا و افکار جامعه در جهت‌های چون:


 1. ترویج و تقویت احترام به حقوق بشر؛
 2. حفظ کرامت و شکوفاسازی استعداد افراد جامعه؛
 3. گسترش آگاهی در زمینه مدارا و بردباری، برابری جنسیتی و دوستی میان همه ملل قطع نظر از مسائل جغرافیایی و فرهنگی (مانند نژادی، ملی،‌ گروهی، دینی-مذهبی و زبانی)؛
 4. توانا سازی همه افراد برای مشارکت مؤثر در جامعه؛ و
 5. ایجاد و حفظ صلح می‌باشد.

  • اصول آموزش حقوق‌بشر

فعالیت‌های آموزشی حقوق بشر در چارچوب برنامه جهانی آن مبتنی بر چند اصل مهم است و باید هر فعالیت آموزشی تحت این اصول اساسی که چند مورد از مهمترین آن در ذیل نگاشته می‌شود، انجام شود:

اصل اول
معرفی حقوق بشر به صورت یک کل واحد با ویژگی‌های ذاتی و جهانی بودن، غیر قابل تجزیه و تفکیک بودن و درهم تنیدگی متقابل حق‌ها؛

اصل دوم
پرورش احترام، ارزش نهادن به تفاوت‌ها و مخالفت با تبعیض بر اساس نژاد، جنس، عقیده وضعیت جسمی و روانی و تعلقات اجتماعی و جغرافیایی؛ ترغیب افراد و گروه‌های جامعه به تحلیل مسائل و مشکلات تاریخی بشر، نظیر عدم شناخت و عدم احترام به کرامت افراد و برسمت نشناختن حقوق بشر توسط دولت‌ها، از خودبیگانگی، تبعیض و تعصب، عدم آگاهی و جهالت، وجود نظام‌های استبدادی و غیر معتقد به حقوق بشر، ستم‌های ایدلوژیکی و جنسیتی، رفتارهای قالبی، خود ستایی و خود محوری، حرص و آز،  فقر و جنگ‌های تباه کننده ناشی از این دست عوامل، که هم علت و هم معلول نقض حقوق بشر بوده، و بلاخره ارائه راه حل‌ها و امیدهایی که با استانداردهای حقوق بشر در انتظار بشریت است؛

اصل سوم
تقویت مجامع و افراد برای تشخیص نیازهای حقوق بشری خود و اطمینان از دستیابی آنها به این حقوق؛

اصل چهارم
گنجاندن اصول حقوق بشری در زمینه‌های متفاوت فرهنگی، تاریخی، سیاسی و اقتصادی و اجتماعی؛

اصل پنجم
ارتقای سطح دانش و مهارت‌ها در استفاده از اسناد حقوق بشر در سطوح مختلف فردی، خانوادگی، محلی، ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی و ایجاد سازوکارهای حمایت از حقوق بشر در سطوح مختلف؛

اصل ششم
اه اندازی آموزش حقوق بشر در پیکر جامعه از طریق نظام آموزشی رسمی و معرفی تعلیم و تربیت مشارکتی و تفکر انتقادی که منجر به گسترش حقوق بشر گردد؛

اصل هفتم
ایجاد فضا و محیط‌های آموزش بدون ترس و اجبار که به افزایش و تقویت مشارکت، رضایت از زندگی و خود شکوفایی کامل افراد بیانجامد؛

اصل هشتم
تأکید بر ارتباط و یادگیری از زندگی روزانه و درگیر کردن افراد در گفتگوهای رسمی و غیر رسمی در مورد حقوق بشر تا این که حقوق بشر به دغدغه اصلی زندگی هر فرد بدل شده و مفهوم حقوق بشر را از سطح صرف انتراعی در سطح زندگی عملی و در حوزه‌های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی ترجمه و تجربه نمایند.


بخش آموزش حقوق بشر با آگاهی از موارد فوق، بر اساس برنامه‌ای عمل راهبردی کمیسیون برای ترویج، تعمیم و توسعه حقوق بشر در چهارده دفتر ساحوی و ولایتی کمیسیون فعالیت می‌نماید. این بخش، برای گسترش حقوق بشر به آموزش قشرها، طبقه‌ها و نهادهای مختلف جامعه می‌پردازد. این بخش سالانه ده‌ها هزار شهروند این مرز و بوم را از طریق برگزاری کارگاه‌های آموزشی، سمینارها، کورس‌ها، جلسه‌ها، رسانه‌ها و همچنان از طریق همکاری با معارف، نهادهای جامعه مدنی، و موسسات تحصیلات عالی و نیمه عالی در مورد حقوق بشر، صلح و حل و فصل منازعه آموزش می‌دهد.
در حال حاضر بخش آموزش حقوق بشر با ده‌ها موسسه تحصیلات عالی و نیمه عالی، نهاد جامعه مدنی و رسانه‌ها تفاهمنامه همکاری امضا کرده است که به طور مشترک برای تحقق آرمان حقوق بشر و صلح تلاش می‌نماید. همچنان بخش آموزش حقوق بشر با هماهنگی نزدیک با مراکز تعلیمی و تربیتی نهادهای امنیتی، نظامی، ارگان‌های حراست از قانون و وزارت خانه‌ها، برنامه‌های آموزش حقوق بشر را به طور دوامدار در موارد مختلف چون: حاکمیت قانون و حقوق بشر، حکومتداری خوب و حقوق بشر، محیط زیست و حقوق بشر، عدم شکنجه، مبارزه علیه فساد اداری، محاکمه عادلانه، معیارهای بین‌المللی حقوق بشر و مکلفیت دولت در قبال آن‌ها و... در سطوح مختلف برای نهادها و ارگان‌های ذیربط آموزش می‌دهد.

دانلود فایل معرفی بخش آموزش حقوق بشر(power point)  

بازدیدکنندگان محترم ویب سایت کمیسیون سلام


برای بازدید از بخش آموزش حقوق بشر، دست‌یابی به مواد آموزشی و سایر اطلاعات مرتبط به این بخش خوش آمدید!
اینک مجموعه مواد آموزشی حقوق‌بشر، جهت مطالعه و دسترسی آسان شما در ویب سایت گذاشته شد. بخش آموزش حقوق‌بشر همواره تلاش می‌ورزد تا مواد آموزشی و سایر اطلاعات مرتبط به حقوق بشر شامل (کتاب، دستنامه‌های آموزشی، مواد ممد آموزشی کارگاه‌های حقوق بشر و صلح، پوستر، بروشور، و رفرنس‌های مفید در مورد حقوق‌بشر، صلح، دموکراسی، مدنیت، توسعه و محیط زیست... ) را به صورت گسترده در دسترس شهروندان افغانستان قرار دهد.
از این پس، به صورت پیگیر مواد آموزشی بیشتری به شکل آنلاین در پیوند با حقوق‌بشر به صورت بروز شده در اختیار شهروندان افغانستان قرار داده می‌شود.   
لیست موضوعات که در ویب سایت گذاشته شده اند، قرار ذیل اند:

عنوان/موضوع لینک دانلود فایل
معرفی قانون خشونت علیه زنان و قانون منع آزار و اذیت زنان و اطفال
 
معرفی کمیسیون مستقل حقوق‌بشر افغانستان و آمبودزمن
 
معیارهای محاکمه عادلانه
 
مکلفیت‌های پولیس در امر رعایت و حمایت از حقوق‌بشر
 
ممنوعیت شکنجه
 
نقش پولیس در کشف و رسیدگی به جرم
 
آموزش حقوق بشر
 
نحوه یادداشت نویسی
 
مکلفیت های دولت در اصلاح قوانین
 
مروری بر اسناد مورد نیاز اداره
 
حقوق بشر وسیله ی انسانی زیستن
 
کاربرد اصول بنیادین حقوق‌بشر برای حل منازعات(پرزنتیشن)
 
پرزنتیشن حاکمیت قانون
 
حاکمیت قانون در افغانستان
 
(پرزنتیشن) نهادهای حقوق بشری سازمان ملل متحد
 
پیوستن اطفال در منازعات مسلحانه
 
حمایت از حقوق اطفال-درسگفتار
 
ضمانت های حقوق بشر در قانون اساسی افغانستان
حقوق بشر پیش‌شرط صلح
 
علل پایداری سنت های خلاف کرامت انسانی
مکانیزم های بین المللی حقوق بشر
 
حقوق بشر و حقوق بشردوستانه
 
حقوق اقلیت‌های دینی و قومی در قوانین ملی و بین المللی
 
مبارزه با قاچاق انسان
 
منطق آزادی و برابری
 
کرامت و حقوق اشخاص دارای معلولیت
 
حقوق و مکلفیت‌های شهروندان در قانون اساسی و اسناد بین المللی حقوق بشر
 

روند آشنایی شاگردان معارف با مفاهیم حقوق بشر- روش مرحله به مرحله دوره اول ابتداییه از صنوف اول الی سوم


روند آشنایی شاگردان معارف با مفاهیم حقوق بشر- روش مرحله به مرحله دوره دوم ابتداییه از صنوف چهارم الی ششم


روند آشنایی شاگردان معارف با مفاهیم حقوق بشر- روش مرحله به مرحله دورۀ متوسطه از صنوف هفتم الی نهم


روند آشنایی شاگردان معارف با مفاهیم حقوق بشر- روش مرحله به مرحله دورۀ ثانوی از صنوف دهم الی دوازدهم


تاریخچه روز های بین الملی

عنوان / موضوع لینک دانلود
اسناد بین‌المللی حقوق‌بشر و نهادهای ناظر بر آن
برابری جنستی و منع تبعیض علیه زنان
حق ممنوعیت شکنحه
معرفی کمیسیون مستقل حقوق‌بشر افغانستان
معیارهای محاکه عادلانه
مفهوم حقوق‌بشر
مکلفیت پولیس در امر رعایت و حمایت از حقوق‌بشر
نقش پولیس در کشف جرم
نگاهی به مصادیق خشونت علیه زنان
جنسيتي برابري-پشتو
معرفی کمیسیون-پشتو
مکلفیت حقوق‌بشری پولیس پشتو