خلاصۀ گزارش سالانۀ تلفات افراد ملکی - سال 2019 میلادی

کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان

ریاست  بررسی‌های ویژه

خلاصۀ گزارش سالانۀ تلفات افراد ملکی - سال 2019 میلادی

 

     یافتههای کمیسیون نشان میدهد که در 10 سال اخیر، از سال 2009 تا اخیر سال 2019 میلادی، مجموعاً ۸۶ هزار و 823 تن از افراد ملکی، به‌شمول زنان و اطفال کشته و زخمی شده‌اند، که از این میان ۲۸ هزار و 979 کشته و ۵۷ هزار و ‌844 تن مجروح شده‌اند. ارقام یادشده در کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان به ثبت رسیده است و این احتمال وجود دارد که وقایع و تلفات ثبت‌ناشده باقی مانده باشد و میزان تلفات نیز بیش‌تر از این باشد.

 

تلفات افراد ملکی در جریان منازعات مسلحانۀ سال 2019 میلادی:

     سال 2019 میلادی، مثل سال‌های گذشته، باز هم سال خونین برای مردم ملکی افغانستان بود. در این سال، با آن‌که گفت‌و گوهای صلح نیز جریان داشت، در 3 ماه نخست سال، خشونت‌های‌ بی‌سابقه رخ داد و تلفات افراد ملکی افزایش یافت‌. خوشبختانه در سه ماه چهارم سال 2019 میلادی، خشونت‌ها از سوی طرف‌های منازعه‌ کاهشی چشم‌گیر یافته است، که به‌تبع آن تلفات افراد ملکی نیز کاهش یافته است. آمار ثبت‌شده در کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان نشان می‌دهد که در 3 ماه اخیر سال 2019 میلادی، تلفات افراد ملکی ناشی حملات مخالفان مسلح دولت، 27 درصد و آمار تلفات افراد ملکی از سوی نیروهای دولتی و حامیان دولت افغانستان، 44 درصد کاهش یافته است.

     یافته‌های کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان نشان می‌دهد، که در سه ماه پایانی سال 2019 میلادی، رقم تلفات افراد ملکی به ۲ هزار و ‌293 می‌رسد. این در حالی ‌است که در سه ماه پایانی سال 2018 میلادی، مجموعاً ۳ هزار و ‌728 تن از افراد ملکی کشته و زخمی شده بودند. مقایسۀ این آمار‌ آشکار می‌کند‌ که تلفات افراد ملکی در سه ماه پایانی سال 2019 میلادی، 38 در صد کاهش یافته است.

الف‌ـ درصدی میزان تلفات افراد ملکی:

در جریان سال 2019 میلادی، در مجموع، ۱۰ هزار و ‌772 تن از افراد ملکی، کشته و زخمی شده‌اند. از این میان، تعداد کشته‌شدگان‌ ۲ هزار و ‌817 تن و تعداد زخمی‌ها‌ ۷ هزار و ‌955 تن از افراد ملکی را در بر می‌گیرد. در جمع قربانیان، ۶ هزار و ‌845 مرد، 974 زن و ۲ هزار و ‌696 طفل‌ شامل‌اند. ‌یادآور می‌شود که جنسیت 257 تن دیگر از کشتگان و زخمیان، نزد کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان تثبیت نشده است. این رقم، در مقایسه با سال 2018 میلادی، کاهش 7،23 درصدی را نشان می­دهد، چنان‌که در سال 2018 میلادی‌ مجموع تلفات افراد ملکی‌ ۱۱ هزار و ‌611 تن، شامل ۳ هزار و ‌277 تن کشته و ۸ هزار و ‌334 تن زخمی‌ در کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان‌ ثبت شده بود.

 

ب‌ــ درصدی تلفات ملکی از لحاظ سن و جنسیت

    1‌ــ تلفات ملکی زنان:

    بر اساس آمار ثبت‌شده در کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان‌ در سال 2019 میلادی، در مجموع 974 تن از زنان ملکی در افغانستان‌ قربانی شده‌اند، که شامل 282 کشته و 692 تن زخمی است.

    در سال 2018 میلادی، مجموع تلفات ملکی زنان 912 تن شامل 256 کشته و 656 تن زخمی‌ بود. مقایسۀ ارقام فوق نشان می‌دهد که متأسفانه‌ تلفات ملکی زنان در سال 2019 میلادی، نظر به یک سال قبل، 3,83 درصد افزایش داشته است.

 

    2‌ــ تلفات اطفال:

    متأسفانه‌ در سال 2019 میلادی، نسبت به سال 2018، در نتیجۀ رویکردهای نظامی، میزان تلفات اطفال نیز اندکی افزایش یافته است.

    در سال 2019 میلادی، مجموع تلفات اطفال به ۲ هزار و ‌696 تن شامل 445 تن کشته و ۲ هزار و ‌251 تن زخمی‌ می‌رسد؛ در حالی‌که در سال 2018 میلادی، مجموع اطفال قربانی‌شده به ۲ هزار و ‌690 تن، 367  کشته و ۲ هزار و ‌323 تن زخمی می‌رسید.

 

    3‌ــ تلفات ملکی مردان:

    در سال 2019 میلادی، مجموع تلفات ملکی مردان‌ به ۶ هزار و ‌845 تن شامل ۱ هزار و ‌937 کشته و ۴ هزار و ‌908 تن زخمی می‌رسد. در حالی که مجموع تلفات ملکی مردان در سال 2018 ‌میلادی به ۷ هزار و ‌786 تن، شامل ۲ هزار و ‌564 کشته و ۵ هزار و ‌222 تن زخمی‌ به ثبت رسیده بود. مقایسۀ ارقام فوق، خوشبختانه‌ 13,74 در صد کاهش تلفات را نسبت به سال 2018 میلادی‌ نشان می‌دهد.

 

    ج‌ــ درصدی تلفات افراد ملکی بر بنیاد عاملان:

    یافته­های کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان از جریان منازعات مسلحانه می­رساند که از مجموع تلفات افراد ملکی در سال 2019 میلادی، ۷۱ درصد آن توسط گروه طالبان، ۵ درصد توسط گروه داعش، ۱۴ درصد توسط نیروهای دولتی و حامیان بین‌المللی دولت افغانستان صورت گرفته است و عامل ۹ درصد تلفات افراد ملکی نامعلوم باقی مانده است. رقم باقی‌ماندۀ تلفات، از اثر فیر راکت‌های نیروهای پاکستانی در ولایت کنر‌ شکل گرفته است.

 

    د‌ــ تفکیک تلفات افراد ملکی بر اساس نوع‌ حوادث

  1. ــ استفاده از ماین‌های جاسازی‌‌شده:

     در سال 2019 میلادی، بیش‌ترین ارقام تلفات ملکی، ناشی از انفجارات و ماین‌های کنار جاده بوده است. در مجموع ۳ هزار و ‌136 تن از افراد ملکی، از اثر انفجار ماین‌های کنار جاده (ماین‌های مقناطیسی و مواد منفجرۀ تعبیه‌شده در کنار جاده‌ها و اماکن)، قربانی شده‌اند‌ که از آن جمله‌ 803 تن کشته شده و ۲ هزار و ‌333 تن زخم برداشته‌اند. ارقام فوق‌ 29 درصد کل تلفات افراد ملکی را در سال 2019 میلادی، تشکیل می‌دهد و در مقایسه با سال 2018 میلادی‌ که میزان تلفات افراد ملکی ناشی از ماین‌های کنار جاده به ۲ هزار و ‌15 تن می‌رسید، تقریباً دو برابر افزایش یافته است.

 

  1. ــ درگیری‌ها و جنگ‌های زمینی:

     در سال 2019 میلادی، پس از ماین‌های کنار جاده، درگیری­های زمینی‌ بیش‌ترین تلفات ملکی را در پی داشته است.‌ یافته‌های کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان نشان می‌دهد که در جنگ‌های زمینی بین نیروهای دولتی و حامیان دولت افغانستان از یک‌سو و نیروهای طالبان‌ از سوی دیگر، مجموعاً ۲ هزار و ‌478 تن قربانی شده‌اند‌ که شامل ۲ هزار و ‌351 زخمی و 127 تن کشته می‌شود. رقم یادشده، 23 درصد کل تلفات ملکی را تشکیل می‌دهد. ‌یادآور می‌شود که رقم تلفات افراد ملکی ناشی از درگیری‌های زمینی در سال 2018 میلادی‌ به ۲ هزار و ‌294 تن می‌رسید. مقایسۀ ارقام فوق نشان می‌دهد که در سال 2019 میلادی‌ در این عرصه، 8 درصد تلفات افراد ملکی افزایش یافته است.

 

  1. ــ حملات انتحاری:

     در سال 2019 میلادی، تلفات افراد ملکی ناشی از حملات انتحاری‌ نظر به مدت‌زمان مشابه در سال گذشته، 45 درصد کاهش یافته است. با آن‌هم‌ یافته­های کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان نشان می­دهد که در نتیجۀ این حملات، شمار قربانیان به ۱ هزار و ‌532 تن می‌رسد، که شامل 447 تن کشته و ۱ هزار و ‌192 تن زخمی‌ است. این در حالی‌است که رقم تلفات افراد ملکی ناشی از حملات انتحاری در سال 2018 میلادی به ۳ هزار و ‌403 تن‌ کشته و زخمی می‌رسید.

 

  1. ــ حملات راکتی:

     در سال 2019 میلادی، مجموعاً ۱ هزار و ‌832 تن از افراد ملکی (474 کشته و ۱ هزار و ‌358 زخمی)، از اثر حملات‌ راکتی‌ قربانی شده‌اند، که خوشبخانه نظر به سال قبل 10،55 در صد کاهش ‌نشان می‌دهد؛ چون در سال 2018 میلادی، در مجموع ۲ هزار و ‌48 تن از افراد ملکی‌ قربانی شده بودند.

 

  1. ــ قتل‌ها و ترورهای هدف‌مند:

     در سال 2019 میلادی، شماری از افراد ملکی‌ بر اثر ترور و قتل­های هدف‌مند‌ جان‌‌شان را از دست داده ‌یا زخمی شده‌اند. از مجموع 834 تن قربانی ترورهای سیستماتیک و هدف‌مند، 399 تن کشته و 434 تن دیگر‌ زخمی شده‌اند‌ که نسبت به سال 2018 ‌میلادی، افزایش 13 درصدی را نشان می‌دهد. در سال 2018 میلادی‌ جمعاً 737 تن کشته و زخمی شده بودند.

 

  1. ــ حملات هوایی نیروهای دولتی و بین المللی:

     در سال 2019، از اثر حملات هوایی‌ ‌تعداد 750 تن از افراد ملکی‌ قربانی شده‌اند، که از آن جمله‌ 485 کشته و 265 تن دیگر‌ زخمی ‌شده‌اند. کم‌دقتی در حملات هوایی، جنگ در محلات مسکونی و استفاده از افراد ملکی به مثابۀ سپر دفاعی، از مهم‌ترین عوامل تلفات افراد ملکی از اثر حملات هوایی شمرده می­شود.

     ‌یادآور می‌شود که در سال 2018 میلادی، تلفات افراد ملکی ناشی از حملات هوایی به 956 تن کشته و زخمی می‌رسید. مقایسۀ ارقام فوق نشان می‌دهد که خوشبختانه در این زمینه‌ 21 درصد کاهش پدید آمده است.

 

  1. ــ عملیات شبانه:

     یکی از تاکتیک‌های جنگی نیروهای دولتی و حامیان دولت افغانستان، که بعضاً سبب تلفات افراد ملکی می‌شود، عملیات شبانه است. در سال 2019 میلادی، بر اثر عملیات شبانۀ نیروهای یادشده، 104 تن از افراد ملکی قربانی شده‌اند، که شامل 82 کشته و 22 ‌تن زخمی می‌شوند. البته در سال 2018 میلادی، تعداد تلفات افراد ملکی ناشی از عملیات شبانه به 58 تن می‌رسید. مقایسۀ ارقام یادشده می‌رساند که باتأسف‌ تلفات افراد ملکی ‌79 درصد افزایش یافته است.

 

د‌ــ تفکیک بر اساس موقعیت جغرافیایی:

     یافته‌های کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان نشان می‌دهد که در سال 2019 میلادی، بیش‌ترین رقم تلفات افراد ملکی در زون جنوب‌غرب صورت گرفته است. در زون یادشده شاهد ۳ هزار و ‌453 تن کشته و زخمی‌ا‌یم‌ که 32 درصد کل تلفات ملکی را تشکیل می‌دهد. زون شرق ۲ هزار و ‌271 تن (21 درصد)، زون مرکز ۲ هزار و ‌161 تن (20 درصد)، زون شمال‌شرق 965 تن (9 درصد)، زون غرب 749 تن (7 درصد)، زون شمال 638 تن (6 درصد) و زون جنوب 535 تن (4 درصد) مجموع تلفات ملکی را تشکیل می‌دهد.

 

حمله بر خبرنگاران رسانه‌‌ای:

     سال 2019 میلادی‌ برای خبرنگاران و کارگزاران رسانه‌ها‌ نیز سالی پرچالش بود. بر مبنای گزارش سازمان دیده‌بان رسانه‌ها (نی)، در سال 2019 میلادی‌ ‌تعداد 31 تن از خبرنگاران قربانی شده‌اند، که 10 کشته و 21 زخمی را دربر می‌گیرد.

 

    بیجاشدگان داخلی:

    جنگ و درگیری‌های مسلحانه میان نیروهای دولتی و مخالفان مسلح نظام و نیز تهدید افراد مسلح غیرمسئول و زورگو در شمار زیادی از ولایت‌های کشور سبب بی‌جاشدن افراد ملکی از یک منطقه به مناطق دیگر شده است.

    بر اساس آمار وزارت مهاجرین و عودت‌کنندگان، در نتیجۀ جنگ و ناامنی‌ها، در سال 2019 میلادی‌ تعداد ۷۰ هزار و ‌596 خانواده‌ از زون‌های مرکز، شمال‌شرق، غرب، شرق و جنوب کشور‌ بیجا شده‌اند.

    با تأسف‌ این بیجاشدگان‌‌ با مشکلات و چالش‌هایی مختلف‌ دست وپنجه نرم می‌کنند.

 

    پیشنهادها:

    کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان‌ از تمامی طرف­های درگیر (دولت افغانستان، نیروهای بین‌المللی، گروه طالبان و سایر مخالفان مسلح دولت) می‌خواهد که به پیشنهادهای این کمیسیون، توجه جدی ‌داشته و آن‌ها را رعایت‌ و اجرا کنند:

  1. از تمامی طرف­های درگیر در جنگ افغانستان خواسته می­شود که به موازین حقوق بشردوستانۀ بین­المللی (کنوانسیون­های 1949 ژنیوا و پروتکل­های الحاقی آن) پابند بوده و موازین آن‌را در جریان منازعات مسلحانه رعایت کنند. هر نوع نقض این قواعد، مسئولیت را متوجه ناقضان آن می­کند و  ناقضان‌ در تمامی حالات و بدون توجه به زمان و مکان، قابل پی‌گرد ‌عدلی خواهد بود؛
  2. صلح‌ نیاز اساسی و مبرم مردم افغانستان است. کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان‌ از طرف‌های درگیر جنگ می‌خواهد که با درنظرداشت عدالت و تضمین حمایت از حقوق بشری شهروندان کشور، گفت‌وگوهای میان‌‌افغانی را آغاز ‌و هرچه زودتر آتش‌بس کامل را برقرار‌ کنند؛
  3. از تمامی طرف­های جنگ خواسته می­شود که به افراد ملکی ‌آسیب‌ نزنند. کشتن و آسیب‌رساندن عمدی و سیستماتیک به افراد ملکی، طبق موازین حقوق بشردوستانه ممنوع‌ و از مصادیق جنایت جنگی است؛
  4. از تمامی طرف­های منازعه خواسته می­شود که از جنگ در محلات مسکونی ‌یا هرجای دیگری که به افراد ملکی آسیب وارد می­شود، خودداری کنند و هرگز از انسان­ها به حیث سپر دفاعی استفاده نکنند. هم‌چنین گروگان‌گیری­، ترور، قتل­های هدف‌مند و محاکمۀ صحرایی افراد،‌ توجیه‌پذیر نیست و هیچ جناح نظامی نباید دست به چنین کاری بز‌ند؛
  5. از گروه‌های مسلح مخالف دولت جداً خواسته می‌شود‌ که بر تأسیسات عامه ‌تعرض نکنند و از تخریب پایه‌های برق، مختل‌سازی فعالیت شبکه‌های مخابراتی، آتش زدن مکاتب و مراکز صحی و تخریب جاده‌ها  دست بکشند؛
  6. از مخالفان مسلح دولت خواسته می‌شود که فرصت بازدید و بررسی مستمر اعضای کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان را از مناطق تحت کنترل خویش فراهم کنند.
  7. از دولت افغانستان خواسته می­شود که تمامی مرتکبان نقض حقوق بشردوستانۀ بین­المللی را شناسایی کرده، مورد پیگرد عدلی قرار دهد؛
  8. از حکومت افغانستان‌ خواسته می‌شود که پالیسی‌ها و کارشیوه‌‌های جنگی خویش را، مورد بازبینی و بررسی دوباره قرار داده، ‌هرکدام را به گونه‌‌‌ای تنظیم کند‌ که باعث تلفات افراد ملکی نشود و عاملان نظامی حکومت را پاسخگو کند؛
  9. از دولت افغانستان خواسته می­شود که برای تأمین امنیت بهتر شهروندان، اقدام‌های مستمر، نظام‌مند و همه‌شمول داشته و  افراد مسلح غیرمسئول را شناسایی و آن‌ها را خلع سلاح کند؛
  10. از دولت افغانستان ‌خواسته می­شود که فرصت حضور محکمۀ جزایی بین‌المللی را در افغانستان فراهم کند و به منظور رسیدگی به قضایای نقض حقوق بشردوستانۀ بین­المللی، با این دادگاه بین‌المللی‌ همکاری جدی داشته باشد؛
  11. لازم است‌ ‌تمامی منسوبان نیروهای دفاعی و امنیتی کشور، در مورد موازین حقوق بشردوستانۀ بین­المللی‌ آموزش بیش‌تر ببینند؛
  12.  دولت و نهادهای مدد‌رسان‌ باید به آسیب‌دیدگان و خانواده‌های افراد قربانی‌ کمک‌رسانی بیش‌تر کنند، نیز باید به افراد و خانواده‌هایی که از اثر جنگ­ها بیجاشده‌‌اند، توجه جدی صورت بگیرد و از آن‌ها حمایت بیش‌تر شود؛
  13. به حکومت افغانستان پیشنهاد می‌شود که «برنامۀ عمل دولت در زمینۀ حمایت از قربانیان تروریسم» را، در هماهنگی با کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان و دیگر ساختارهای مرتبط ملی و بین‌المللی‌ تهیه کرده، فرصت حمایت بیش‌تر از قربانیان را فراهم کند؛
  14. از نیروهای نظامی دولتی و بین‌المللی جداً می‌خواهیم که بر بنیاد گزارش‌های استخباراتی ضعیف، دست به عملیات‌‌ هوایی نظامی نزنند؛
  15. از دولت افغانستان خواسته می‌شود که رویکردها و کارکردهای نیروهای قطعات خاص امنیت ملی را دقیقاً آسیب‌‌شناسی کند و افزون بر آموزش اصول حقوق بشردوستانۀ بین‌المللی به آنان، پالیسی‌ها و راهکارهای مورد عمل آنان را با اصول و روش‌های پذیرفته‌شدۀ بین‌المللی‌ هماهنگ کند.

متن کامل گزارش را از اینجا دانلود کنید:

 

 


بازنشر این مطلب