مقدمه

خوشبختانه کمیسیون مستقل حقوق‌بشر افغانستان سال 2020 را با تمام چالش‌‌هایی که وجود داشت، ‌موفقانه سپری ‌و برنامه عملش را بهگونه مؤثر و اساسی تطبیق کرد. کمیسیون در جریان قرنتین با ابتکارات و طرح راهکارهای نتیجه‌بخش، توانست ‌به نظارت‌‌های خود بر مراکز صحی، محلات سلب آزادی، ثبت شکایات و رسیدگی به قضایا ادامه دهد. با وجود محدودیت‌‌ها و قرنتین‌‌های طولانی‌مدت، کمیسیون ‌بیش از هشتاد درصد برنامه عمل خود را اجرا کرد. هماهنگی میان دفاتر ولایتی کمیسیون با دفتر مرکزی و مدیریت سالم سبب مؤثریت در روند اجرای برنامه عمل‌ و دستاوردهای ‌چشم‌گیری شده است.

ثبت شکایات خشونت علیه زنان و اطفال، پیگیری قضایای آن‌ها، مستندسازی قضایای حاد خشونت علیه زنان، ارجاع قضایا به نهادهای عدلی و قضایی، دادخواهی برای تحقق حقوق اطفال آسیب‌پذیر و حمایت از آن، معرفی اطفال به نهادهای حمایت‌کننده و فراهم‌کردن زمینه برای پیوستن اطفال رد مرز شده به خانواده‌‌های‌شان، حمایت از اشخاص دارای معلولیت و دادخواهی برای احقاق حقوق آنان از جمله فعالیت‌‌هایی عمده بوده که در عرصه دادخواهی و ثبت شکایات انجام شده است. 

نظارت بر محلات سلب آزادی‌، انجام نظارت‌‌های سرحدی بر وضعیت اطفال، نظارت بر وضعیت تلفات ملکی و مستندسازی قضایای تلفات ملکی، مصاحبه با قربانیان، نظارت بر تطبیق فرامان‌های رئیس‌جمهور مبنی بر عفو و تخفیف زندانیان، انجام نظارت بر محلاتی خاص مانند مراکز صحی و پرورشگاه، خانه‌‌های امن، نظارت بر تظاهرات و اعتراضات مدنی، از جمله فعالیت‌‌هایی اساسی است که در زمینه نظارت صورت گرفته است. 

کمیسیون همواره بر بنیاد قانون تشکیل، وظایف و صلاحیت‌‌های خود، اهداف و مقاصد خویش را بر مبنای برنامه استراتیژیک پیگیری کرده است. به منظور عمل به اصل شفافیت و حسابدهی و با درنظرداشت دسترسی به اطلاعات،  گزارش‌‌های سالانه‌اش را که گزارش مصارف مالی نیز شامل آن است، به صورت جامع تهیه و منتشر می‌کند. گزارش‌‌های سالانه کمیسیون از طریق وبسایت کمیسیون نیز در دسترس است. گزارش حاضر، بازتاب‌دهندۀ فعالیت‌‌ها و دستاوردهای کمیسیون در جریان سال 2020 است که توسط دفتر مرکزی و 14 دفتر ساحوی و ولایتی کمیسیون انجام شده است.

گزارش سالانه کمیسیون حاوی فعالیت‌ها و دستاوردهای کمیسیون در جریان سال 2020 است. این گزارش با رویکرد مبتنی بر نتیجه تهیه شده و تلاش شده است که افزون بر درج فعالیت‌ها، به نتایج و پیامدهای آن نیز اشاره شود. در این گزارش از توضیحات حاشیه‌ای و اضافی خودداری شده و به صورت مشخص روی نکات اصلی دستاوردها توجه شده است. این گزارش مطابق برنامه عمل کمیسیون، در سه هدف جداگانه دسته‌بندی شده و فعالیت‌‌های انجام‌شده تحت هر‌هدف مربوطه توضیح داده شده است. این گزارش می‌تواند ‌تصویر عمومی و روشن از کارکردهای کمیسیون در جریان یک‌ سال ‌ارائه کند.