تهیه گزارش: حسیب‌الله جیحون، آمر بخش آمبودزمن

بخش آمبودزمن دفتر ولايتي كميسيون مستقل حقوق بشر بدخشان، كارگاه آموزشي سه روزه را براي سی تن از منسوبین نیروهای امنیتی و دفاعی از جمله هفت تن از منسوبین پوليس‌ ملی، هشت تن از منسوبین اردوي ملي، پنج تن از منسوبین امنيت ملي، پنج تن ازمنسوبین قومندانی کندک سرحدی و پنج تن از منسوبین پولیس‌های محلی ولسوالی زیباک ولايت بدخشان برگزارکرد.

اين كارگاه آموزشي، به روز ‌شنبه مؤرخ ۲۹ میزان الی ۱ عقرب سال روان، تحت عنوان «نقش نیروهای امنیتی و دفاعی در تامین ارزش‌های حقوق بشری» در سالون جلسات ولسوالی زیباک ولايت بدخشان برگزار گرديد.

تأمين و رعايت حقوق بشر در هر جامعه بستگي به دو امر مهم دارد: اول تعريف جامع و کامل از حقوق بشر، معرفي درست و دقيق آن به عموم مردم به خصوص آگاهان و مجريان قانون؛ دوم حمايت منسجم و هماهنگ دولتي از حقوق بشر در قالب ارگان‌های امنیتی و دفاعی مانند پولیس.

آموزش موثر حقوق بشر به نیروهای امنیتی و دفاعی، یکی از عناصر اساسي جهت ارتقا و حمايت از حقوق مي‌باشد. مسئولین و منسوبین این نهادها، به منظور حمايت از حقوق بشر، ابتدا بايد آنها را به خوبي درک کنند و بشناسند. آنها بايد بدانند که معيارهاي حقوق بشر رهنمود ارزشمندي است براي اجراي وظايف حياتي‌شان در يک جامعه.

گذشته از اين قوای امنیتی و دفاعی که ناظر جدي حقوق بشر اند در خط مقدم دفاع از حقوق بشر نيز قرار دارند و وظيفه دارند که از تمامي حقوق از جمله حقوق بشری افراد محافظت نمايند و بايد نسبت به تمام انواع تخلفات حقوق بشري نگران باشند.

موظفین امن و نظم عامه مکلف اند که اولاً حقوق بشر را رعايت نمايد، ثانياً از نقض حقوق بشر در جامعه جلوگيري نمايند و ثالثاً بر رعايت حقوق بشر توسط افراد و گروه‌هاي اجتماعي نظارت نمايند. پوليس و نیروهای امنیتی بايد حقوق و آزادي‌هاي اساسي افراد را که در قوانین پیش بینی شده است حراست و رعایت نمایند.

در شروع برنامه امام حیدر نیازی ولسوال ولسوالی زیباک  طی سخنان افتتاحیه، برگزار همچو برنامه‌هاي آموزشي را براي نيروه‌هاي امنیتی و دفاعی، سودمند دانسته و برتداوم آن تأكيد ورزيد.آقاِی نیازی گفت كه نظربه اوضاع  بد امنيتي، نيروه‌هاي امنیتی و دفاعي كشور در كنارآموزش‌هاي نظامي، نياز به آموزش‌هاي حقوق بشري و حقوق بشر دوستانه بین المللی دارند. موصوف فرمود كه هنوزهم اين نيروه‌ها آگاهي كامل از قوانين به ويژه از حقوق بين الملل بشر دوستانه  ندارند. بنا برين، آموزش نيروه‌هاي امنيتي و دفاعی در واقع فعاليت‌هاي ارزشمندي در راستاي بلند بردن ظرفيت و آگاهي اين نيروه‌ها به شمار مي‌روند.

ضیاالحق قومندان تولی اردوي ملي مقیم ولسوالی زیباک ولايت بدخشان مي‌گويد كه نيروه‌هاي دفاعي و امنيتي كشورهنوزهم نياز به آگاهي دهي دارند و بايد دولت و تمام نهادهاي  دولتي و غيردولتي دست به دست هم داده تا ظرفيت ودانش اين نيروه‌ها را افزايش دهند.

به گفته قومندان  تولی، هميشه آنها سعي نموده اند  تا سطح آگاهي نيروه‌هاي دفاعي را نسبت به قوانين و مقررات جنگ بالا ببرند. اين مقام نظامي مي‌گويد كه نيروه‌هاي رزمي در تمام‌عمليات‌ها مي كوشند تا از جان، مال و حيثيت مردم محافظت كنند و از سويِی‌هم براماكن عمومي و محلات مسكونی آسيبِی وارد نگردد.

فرهاد شاه قومندان کندک چهارم سرحدی طی سخنانی، آموزش موثر حقوق بشر به نیروهای امنیتی و دفاعی، یکی از عناصر اساسي جهت ارتقا و حمايت از حقوق دانسته و گفت مسئولین و منسوبین این نهادها،  به منظور حمايت از حقوق بشر، ابتدا بايد آنها را به خوبي درک کنند و بشناسند. آنها بايد بدانند که معيارهاي حقوق بشر رهنمود ارزشمندي است براي اجراي وظايف حياتي‌شان در يک جامعه.

عارفه نويد رئيس دفتر ولايتي كميسيون مستقل حقوق بشربدخشان گفت كه برگزاري اين كارگاه آموزشي يكي از تعهدات مندرج در تفاهم نامه با نيروه‌هاي دفاعي و امنيتي كشور مي‌باشد.  وي گفت كه اين تفاهم‌نامه به منظورتقويت و گسترش همكاري متقابل ميان كميسيون مستقل حقوق بشرافغانستان و وزارت‌هاي دفاع ملي، امور داخله و رياست عمومي امنيت ملي به امضاء رسيده است.خانم نويد در ادامه گفت كه نيروه‌هاي امنیتی و دفاعی در واقع مجريان قانون هستند.  بناً، اين نيروه‌ها نياز به ظرفيت سازي دارند و بايد قوانين ملي و بين المللي به آنها آموزش داده شود تا در جريان اجراي وظايف شان  قواعد و مقررات جنگ  را رعايت نمايند.خانم نويد با اشاره  به اين مطلب مي گويد كه با توجه  به وخامت اوضاع امنيتي، بايد هرگونه عمليات نظامي با درنظرداشت حقوق بين الملل بشر دوستانه صورت گيرد.

در این کارگاه آموزشی، مسایل عمده و مهم حقوق بشری طبق پروگرام از قبل طرح ریزی شده برای منسوبین امنیتی  تشریح و توضیح گردید که مورد توجه و دلچسبی اشتراک کنندگان قرار گرفت. موضوعات مختلفی چون معرفی کمیسیون به شکل عام و بخش آمبودزمن به شکل خاص، بررسی مفهوم وجایگاه ارزش‌های حقوق بشری، معیار های محاکمه عادلانه، حقوق مظنونین و متهمین، نقش پولیس در تأمین حقوق بشر، حقوق بشردوستانه بین‌المللی، حقوق اطفال، اختطاف و قاچاق انسان، ماهیت شکنجه و ممنوعیت آن در اسناد ملی و بین‌المللی، قانون منع خشونت علیه زنان و مقرره منع ازار و اذیت زنان و اطفال، برای اشتراک کنندگان توضیح و تشریح گردید.

در اخیر ورکشاپ آموزشی، ذوقی بیک قومندان امینه ولسوالی زیباک، ضمن تشکر از کمیسیون مستقل حقوق بشر بخاطر راه اندازی برنامه‌های آموزشی برای منسوبین امنیتی و دفاعی، از اشتراک کنندگان تقاضا نمود تا در تمام اجراأت و برنامه‌های خود مسئله حقوق بشر را مد نظر داشته و جداً در قسمت رعایت آن کوشش نمایند. وی در قسمتی از صحبت‌هایش تأکید کرد: هرگاه نیروهای امنیتی و دفاعی، حقوق بشر را رعايت، حمايت و دفاع مي‌نمايند اعتماد عمومي به وجود مي‌آيد، جامعه نیز متقابلاً همکاري مي‌نمايد، عدالت تحقق مي‌يابد و اعتماد تأمين مي‌گردد.

 او در ادامه صحبت‌هایش گفت: ما با فعاليت کارآمد خود در جهت حمايت از حقوق بشر، به‌جاي توسل به زور و ايجاد ترس، وظيفه خود را با اتکا به قانون و تخصص، به نحو احسن انجام خواهیم داد.

سپس تصدیق‌نامه‌های شاملین ورکشاپ آموزشی نقش نیروهای امنیتی و دفاعی در تأمین  ارزش های حقوق بشری توسط عارفه نوید رییس دفتر کمیسیون مستقل حقوق ، قومندان امنیه، قومندان کندک سرحدی برایشان اهدا گردیده و ورکشاپ با قرائت دعائیه‌ای به پایان رسید.