گزارش‌های روزانه بازدید:886 تاریخ نشر:2018-04-30

گزارش: بیش از ۹۰۰۰ تن از افراد ملکی کشته و زخمی شده‌اند

کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان گزارش تلفات ملکی در سال ۱۳۹۶ را نشر کرد. براساس این گزارش شمار تلفات ملکی در سال ۱۳۹۶ به  ۹۴۱۳ نفر رسیده است. از این میان ۳۲۳۹ تن جان باخته و ۶۱۷۴ تن دیگر زخم برداشته‌اند. این گزارش روز دوشنبه ۱۰ ثور ۱۳۹۷ در دفتر مرکزی کمیسیون نشر شد.

محترم داکتر سیما سمر رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان هنگام نشر این گزارش گفت که با گذشت چهل سال از آغاز جنگ در افغانستان، هنوزهم مردم این کشور شاهد جنگ و خونریزی است: «امیدوارم که مردم افغانستان خود تصمیم بگیرند و کشور را از هر روز جنگ، کشتار و وحشت نجات دهند.»

رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان حملات انتحاری روز دوشنبه را محکوم کرد و گفت: «حمله بر تاسیسات ملکی و افراد ملکی جزء تخطی‌های قوانین بین‌المللی بشردوستانه و قوانین بین‌المللی جنگ است و ضرورت به بررسی بسیار جدی از سوی نهادهای مربوطه دارد. به خصوص محکمه جزایی بین المللی می‌تواند در این قضایا مداخله کند.»

یافته‌های گزارش سال 1396 نشان می‌دهد که طرف‌های درگیر در منازعات مسلحانه خصوصاً گروه‌های مخالف مسلح دولت، به موازین حقوق بشر و حقوق بشردوستانه توجه جدی نداشته و عملاً در جنگ از تاکتیک‌ها و شیوه‌هایی استفاده کرده‌اند که باعث افزایش تلفات افراد ملکی می‌شود. درنتیجه تلفات ملکی در افغانستان در طول سال 1396 مثل سال‌های قبل ادامه داشته و به جان، سلامتی و دارایی‌های غیرنظامیان آسیب‌های جدی واردشده است.

آمار تلفات

در طول سال 1396 مجموع تلفات افراد ملکی به تعداد 9413 نفر رسیده است. از این میان، تعداد کشته‌ها 3239 و تعداد زخمی‌ها 6174 بوده است. 4141 تن آن‌ها مرد، 803 تن آن‌ها (8.5%) زن، 2692 تن آن‌ها (28.5%) طفل بوده‌اند و سن و جنسیت 1777 نفر دیگر (18.8%) نامشخص بوده است. این ارقام بیانگر این است که آمار تلفات مردان بیشتر از زنان و اطفال است. پس از مردان، اطفال بیشترین تلفات را داشته و زنان در مرحله سوم قرار دارند. نسبت کشته‌ها به مجموع تلفات در میان مردان بیش از زنان و اطفال است؛ درحالی‌که کشته‌ها، 47.3% از مجموع تلفات ملکی در میان مردان را تشکیل می‌دهند، این نسبت بین زنان 38.1% و بین اطفال 12.5% است.

مقایسه با سال 1395

در مقایسه با سال 1395، آمار کشته حدود 15% افزایش‌یافته، اما آمار زخمی‌ها حدود 21% و مجموع تلفات نیز 9% کاهش‌یافته است. در سال 1395، کشته‌ها، 26.6% از مجموع آمار تلفات ملکی را تشکیل می‌داده است، اما آمار کشته‌ها در سال 1396 به 34.4% از مجموع تلفات رسیده است. این افزایش کشته‌ها می‌تواند به این معنا باشد که منازعات مسلحانه از شدت بیشتر برخوردار شده و حملات مرگبارتر شده است که درنتیجه آن، فیصدی بیشتر از افراد صدمه‌دیده ملکی، کشته‌شده‌اند.

عاملان تلفات ملکی

بر اساس یافته‌های کمیسیون، عامل بیش یک‌چهارم از تلفات ملکی یعنی 26.6% نامعلوم مانده است. عامل 65.2% تمام تلفات ملکی، گروه‌های مخالف مسلح دولت، عامل 7.8% دیگر نیروهای طرفدار و حامی دولت بوده‌اند. 0.4% نیز در اثر حملات راکتی نیروهای پاکستانی صورت گرفته است. در مقایسه با سال 1395، سهم عاملان نامعلوم، 46% افزایش‌یافته است که می‌تواند به علت عدم دسترسی کارمندان کمیسیون به مناطق دوردست و همچنین ناشناس ماندن قربانیان به دلیل استفاده از مواد انفجاری قوی‌تر باشد. سهم راکت‌پرانی نیروهای پاکستانی در مرزهای شرقی 41 مورد بوده که نسبت به 17 مورد سال 1395 افزایش 66% را نشان می‌دهد.

مخالفان مسلح دولت

مخالفان مسلح دولت مهم‌ترین عامل در ایجاد تلفات ملکی بوده‌اند. از 65.2% از تلفات ملکی که توسط مخالفان دولت انجام‌شده است، 57% آن (5370 مورد) به طالبان به شمول شبکه حقانی و 8.1% (764 مورد) به داعش مربوط می‌شود. در مقایسه با سال قبل، سهم طالبان در ارتکاب تلفات ملکی، حدود 7% کاهش‌یافته اما سهم داعش، حدود 30% افزایش‌یافته است. در تلفات ملکی که توسط طالبان ایجاد شده، 36.7% از مجموع آمار تلفات، کشته‌شده‌اند، اما در تلفات ملکی که داعش مسئول آن بوده است، کشته‌ها، 42.8% از مجموع تلفات را تشکیل می‌دهد. این تفاوت‌ها‌ می‌تواند به این معنا باشد که فعالیت‌های داعش علیه شهروندان شدت یافته و این گروه، از مواد انفجاری و تکنیک‌های کشنده‌تر استفاده کرده است.

نیروهای طرفدار دولت

در این دوره گزارش‌دهی، در اثر حملات نیروهای دفاعی و امنیتی دولت افغانستان و نیروهای بین‌المللی 736 تن از افراد غیرنظامی، کشته و مجروح شده‌اند. به‌صورت تفکیک‌شده، سهم نیروهای دفاعی و امنیتی افغانستان در ارتکاب تلفات ملکی، 6.8% = 641 نفر و سهم نیروهای بین‌المللی 1% = 95 نفر بوده است. مقایسه آمار دو سال اخیر نشان می‌دهد که سهم نیروهای دولتی و حامی آن در ارتکاب تلفات دولتی نسبت به سال 1395، در حدود 45% کاهش یافته که دستاورد قابل‌توجه است.

تلفات ملکی بر اساس نوع حوادث

بر اساس یافته‌های کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در سال 1396، از مجموع تلفات ملکی، 3001 مورد آن (31.9%) در اثر حمله انتحاری، 1840 مورد (19.5%) در اثر جنگ‌های زمینی، 1436 مورد (15.3%) درنتیجه ماین‌های کنار جاده، 1255 مورد (13.3%) در اثر ترور و کشتار، 1400 مورد (14.9%) درنتیجه حملات راکتی و 481 مورد (5.1%) درنتیجه حملات هوایی اتفاق افتاده است.

رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان گفت آمار گزارش تنها مواردی است که توسط کمیسیون ثبت شده و ممکن است شمار مجموعی تلفات ملکی بیشتر از این باشد.

تاکید بر امنیت مراکز انتخاباتی

در ماه‌های اخیر و همزمان با آغاز روند ثبت نام رای دهندگان، موجی از حملات مراکز انتخاباتی را هدف قرار داده و منجر به تلفات ملکی شده است. رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان تاکید کرد که حکومت باید امنیت این مراکز را تامین کند.

داکتر سمر گفت: «دولت باید امنیت مردم را تامین کند و به خصوص امنیت  خانم‌ها را تامین کند زیرا اکثر زنان در افغانستان تذکره ندارند. زنان مجبورند ابتدا تذکره بگرند تا برای انتخابات ثبت نام کنند.» رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان از مردم افغانستان نیز خواست تا تصمیم بگیرند و به جنگ و کشتار که همه روزه از آن‌ها قربانی می‌گیرد بایان دهند. 

حمله بر رسانه‌ها

پس از تشکیل کمیته مشترک رسانه‌ها و حکومت، روند رسیدگی به قضایای خشونت علیه روزنامه‌نگاران و خبرنگاران سرعت گرفته است. درعین‌حال، هنوز چالش‌های جدی درزمینه‌ی فعالیت آزادانه رسانه‌ای وجود دارد و دولت افغانستان درزمینه‌ی تأمین امنیت خبرنگاران و کارکنان رسانه‌ها، موفق نبوده است. علاوه بر گزارش‌های که توسط نهادهای مربوط تهیه‌شده و حاکی از ادامه خشونت علیه فعالان رسانه‌ای است، در کمیسیون حقوق بشر نیز قضایا و گزارش‌های از حمله بر رسانه‌ها ثبت شده است.

حملات هدفمند

 در سال‌های اخیر به نظر می‌رسد که حملات هدفمند و از قبل برنامه‌ریزی‌شده علیه اقشار خاصی از مردم ملکی افزایش‌یافته است. بر اساس معلومات جمع‌آوری‌شده توسط کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان از سال 1394 خورشیدی حملات داعش که علیه هزاره‌های شیعه‌مذهب افغانستان آغازشده بود، در سال 1396 نیز ادامه یافته و در اثر حملات هدفمند انتحاری این گروه در کابل، هرات و میرزاولنگ سر پل، ۵۵۰ تن از شهروندان ملکی شیعه‌مذهب کشته و رخمی شدند.

اقدامات پیشگیرانه

دولت افغانستان برای پیشگیری و کاهش تلفات ملکی، قدم‌های خوبی برداشته است، ازجمله «پالیسی ملی کاهش تلفات ملکی» تصویب و «بورد جلوگیری و کاهش تلفات افراد ملکی» تأسیس شده است. احتمالاً به دلیل همین اقدامات، فیصدی سهم نیروهای طرفدار دولت در ارتکاب تلفات ملکی در سال 1396 نسبت به سال قبل از آن، حدود 45% کاهش یافته است. برخی از گروه‌های مخالف مسلح مثل طالبان باوجوداینکه در اعلامیه‌های مطبوعاتی‌شان بر حفاظت از افراد ملکی تأکید کرده‌اند، اما نیروهای متعلق به این گروه‌ها عملاً از شیوه‌های و تاکتیک‌های استفاده می‌کنند که نتیجه حتمی آن افزایش تلفات ملکی است.


بازنشر این مطلب