زرلشت بارز

مسؤول بخش زنان دفتر ولایتی فاریاب

یکی از مسائل مهمی که در روند گذار جوامع سنتی به سوی دموکراسی مورد اهمیت قرار دارد، میزان مشارکت زنان در عرصه‌های مختلف به ویژه پولیس و اردو می‌باشد. پولیس یا نیروی انتظامی مهمترین تشکیلات مقابله کننده با اعمالی است که به طور مستقیم با امنیت، حیثیت و تمامیت زندگی آحاد جامعه ارتباط دارد. مهمترین عاملی که می تواند به امنیت یک جامعه کمک نماید ایجاد اعتماد و همکاری متقابل میان پولیس و جامعه است، وقتی پولیس موفق است که جامعه را با خود داشته باشد و همه اقشار جامعه این احساس را داشته باشند و احساس مسوولیت کنند که پولیس فرزند همین جامعه است ولو به پیمانه خیلی کوچک هم باشد کمک معنوی نمایند تا پولیس بهتر بتواند امنیت جامعه را تامین نماید. پولیس مسئول حفظ امنیت عمومی جامعه است که ابتدا با انجام صحیح به وظایف و تکالیف در چارچوب قواعد علمی احساس امنیت در افکار عمومی را نهادینه کرده و با بهره گیری از این حس که تماما ذهنی است به توسعه امنیت می پردازد.

از آنجا که نیمی از جمعیت کشور را زنان تشکیل می دهند و با ورود آن ها به دانشگاه و پذیرش نقش ها و مسئولیت های متفاوت در جامعه و پیچیدگی این نقش ها، طبیعتا در جامعه نیاز به پولیس زن احساس می شود. خصوصاً در مواردي كه مستلزم تماس مستقيم ياحفظ آبرو و حيثيت آنان است، وجود پوليس زن از ضروريات اجتناب ناپذير است از طرف دیگر برای حمایت از زنان آسیب پذیر و زنان مجرم و رسیدگی به امور آن ها با توجه به احساسات و عواطف زنان، زنان پولیس  می توانند در جهت پاسخگویی به آن ها بهتر ایفای نقش نماید.

کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان با توجه به نقش مهم و ارزندۀ مشارکت زنان در روندهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی برنامه‌های حمایتی، آگاهی‌دهی و دادخواهی را وقتآ فوقتا برگزار می‌کند. از جمله این برنامه ها ، کنفرانس یک روزه تحت عنوان «تقویت حضور زنان در نهاد های امنیتی به ویژه پولیس و اردو» میباشد که ازسوی بخش زنان دفتر ولایتی فاریاب کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان به اشتراک ۹۷ تن از رؤسای ادارات دولتی، مسؤولین نهاد ها و مؤسسات غیر دولتی، تعدادی از افسران پولیس زن، رئیس و اعضای شبکه نهاد های جامعه مدنی، زنان نخبه و روشنفکر و تعدادی از جوانان اعم از دختران و پسران به روز سه شنبه مؤرخ ۱۷ حوت ۱۳۹۵ خورشیدی در سالون جلسات رسمی مقام ولایت فاریاب تدویر یافت.

هدف کمیسیون از برگزاری این کنفرانس،جلب توجه دولت و نهاد های امنیتی به چالش ها و مشکلات که فرا راه  پولیس زن وجود دارد، طرح راهکار ها جهت تشویق زنان برای مشارکت در سکتور امنیتی بخصوص پولیس و اردو،طرح راهکار های اصلاحی برای مصون ساختن محیط کاری و محافظت از زنان در اوقات کاری که برای آنها خطر آفرین باشد ،تلاش ها روی تثبیت جایگاه واقعی زنان  با توجه به حساسیت های جنسیتی موجود در جامعه که نقش و قالب های خاصی را برای زنان ایجاد کرده تا مانع رشد و شگوفائی زنان گردد، ارائه راهکار ها جهت اصلاح سیستم امنیتی مبتنی بر جندر میباشد. در این کنفرانس چالش ها و مشکلات زنان پولیس به طور کلی و پیوستن و تقویت حضور زنان در سکتور های امنیتی به خصوص پولیس و اردو به طور اخص طرح گردیده به بررسی گرفته شد.

در ابتدا آقای سید حفیظ الله فطرت رئیس دفتر ولایتی فاریاب کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان پیرامون هدف برگزاری کنفرانس و در مورد لزوم حمایت از حقوق انسانی زنان در عرصه های مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، مدنی و سیاسی کشور صحبت نموده از مقامات و مسؤولین نهاد های دولتی و غیر دولتی خواست که زمینه های لازم مشارکت و سهمگیری زنان را در ادارات دولتی، نهاد های امنیتی به ویژه پولیس ملی و اردوی ملی فراهم نموده و افتخار خدمتگذاری به شهروندان کشور را برای شان مساعد ساخته و در راستای حل چالش های موجود زنان، گام های ارزنده و اساسی بردارند.

ثانيا والي ولايت فارياب نقش زنان را درنهادهاي امنيتي به ويژه پوليس واردو مثبت خوانده واظهارداشت كه جايگاه زنان درنهادهاي امنيتي دراولويت كاري حكومت قرارداشته وبه منظورتقويت ان همكاري همه جانبه خواهند نمود.

متعاقبا معاون ملكي قومانداني امنيه ولايت فارياب اظهارداشت ، با در نظرداشت استراتیژی های مقام وزارت امور داخله جمهوری اسلامی افغانستان، قومندانی امنیه ولایت فاریاب مدعی است که در امر استخدام، تعلیم و تربیه، ایجاد سهولت های کاری برای پولیس اناثیه مصمم بوده و به منظور تحقق این استراتیژی تلاش هایی را نیز انجام داده است که در نتیجه این تلاش ها تا الحال به تعداد ۶۰ تن از زنان به حیث افسر و سربازجذب شده و مصروف خدمتگزاری میباشند ولی این همه تلاش ها نتواسته به نتایج متوقعه منتج گردد این در حالیست که با در نظر داشت استراتیژی تعین شده وزارت امور داخله باید به تعداد ۱۰۰ تن از زنان در چوکات پولیس فاریاب جذب میگردید و دلیل این امر نیز همان مشکلاتی است که در فوق ذکر گردید و این همه مشکلات باعث گردیده تا در مقایسه به سالهای گذشته تفاوت چندانی در عرصه جلب و جذب و سهولت های کاری برای زنان پولیس محسوس نباشد.

بنأ مشکلات زنانیکه در چوکات نهاد های امنیتی ایفای وظیفه مینمایند ، در جریان کنفرانس و طی مصاحبه های انفرادی با تعدادی از آنها در ابعاد ذیل به بحث و بررسی گرفته شد:

1- استخدام : مشکل اساسی در جلب و جذب زنان به صفوف نیرو های امنیتی عدم برگزاری برنامه های جامع و موثرآگاهی عامه و یا کمپاین های ضعیف جلب وجذب میباشد. و همچنان در این عرصه هیچ نوع ابتکار و برنامه که بتواند زنان را درسطح شهر و ولسوالی ها  در مورد نقش ایشان در صفوف نیرو های امنیتی آگاه کنند روی دست گرفته نشده، که این خود باعث منفی گرایی بین جوامع در مورد نقش زنان در صفوف نیروهای امنیتی میگردد. نظر کلی در نزد نیروهای امنیتی این است که زنان فاقد ظرفیت وتوانایی های لازم برای اجرای وظایف محوله اند. با وجود آن که بست های خالی در تشکیل نیروهای امنیتی برای زنان وجود دارد ولی این بست ها توسط مردان اشغال گردیده و هیچ توجه و میلی برای استخدام زنان وجود ندارد.

2- عنعنات ناپسند : ارزش های عرفی ناپسند و باورهای غلط نیز از جمله مشکلات است که باعث کمرنگ شدن حضورو علاقه مندی  زنان درصفوف نیرو های امنیتی گردیده  است.

3- ترفیع: زنان پولیس شاکی اند که در نیروهای امنیتی با ایشان برخورد نادرست و منفی صورت میگیرد چون تبعیض بی حد زیاد بوده و نظام مرد سالار حاکم است. اکثریت زنانیکه با ایشان صحبت گردید مدعی اند که از ده سال بدینسو منتظر ترفیع نوبتی خویش میباشند و هیچ نوع پلان در زمینه عملی ساختن ترفیع شان وجود ندارد. به گفته ایشان بیشتر ترفیعات به اساس شایسته سالاری صورت نگرفته بلکه وابسته به واسطه های شخصی و سیاسی اند.

4- عدم دسترسی به وسایل ترانسپورتی: زنان پولیس شاکی اند که دسترسی ایشان به وسایط نقلیه محدود است و علاوه بر این، زنان هنوز هم اطاق تعویض لباس و تشناب ندارند. همچنان آنعده خانم های که طفل دارند با محدودیت های کاری در حوزه ها مواجه استند بخاطریکه در محل کار کودکستان ندارند.

5- تبعیض و اذیت جنسی : در صفوف نیروهای امنیتی  دیدگاه های منفی در مورد زنان وجود دارد. اکثر خانم ها در سکتور امنیتی بدین باورند که فرهنگ احترام به خانم ها نهادینه نشده است. اکثرا زنان را به چشم جنس دوم و آسیب پذیر می بینند. بنأ با درنظر داشت صحبت های تعدادی از زنان پولیس به منظور جلب جذب از ایشان حتا تقاضای نامشروع صورت میگیرد.

با توجه به چالش های یادشده در مقابل مشارکت زنان در سکتور های امنیتی ، اشتراک کنندگان کنفرانس ، پیشنهاداتی را در رابطه به موضوع ابراز داشتند که شامل موارد زیر می باشد:

۱-  جمع آوری و تحلیل کلیه اطلاعات و احصائیه ها در باره مشارکت و رهبری زنان به خصوص نیاز مندی های انان   در ایجاد یک محیط سالم و مصون کاری در نهاد های دولتی .

۲-  پذیریش استخدام زنان با محرم شرعی شان با در نظر داشت وضیعت فعلی و شرایط احکام دین مبین اسلام در نهاد های دولتی  .

۳ـ اولویت دادن خانم ها در پروسه استخدام  در نهاد ها .

۴ـ  تدارک شعبه  کاری طور جداگانه از مردان در نهاد های دولتی برای زنان.

۵ـ  تعهد نهاد ها در تدویر برنامه های ارتقای ظرفیت برای کارمندان اناث .

۶ـ  تعهد نهاد ها در فراهم آوری تسهیلات و یا امکانات جهت پیشبرد امورات وظیفوی .

۷ـ  تعهد نهاد ها  در استفاده از تبعیض مثبت درمقابل زنان در ساحات کاری .

۸ـ  تعهد نهاد ها دررعایت اصل  مکافات و مجازات  با درنظر داشت اصل شایسته سالاری .

۹-  تعهد نهاد ها در مهیا نمودن اطاق صرف طعام چاشت و ادای نماز در اوقات کاری طور جداگانه از مردان  .

۱۰- تعهد نهاد ها در استفاده از کمپیوتر و انترنیت مخصوصآ در ارسال اسناد اداری ذریعه ایمیل ، ایجاد زمینه ارتباطات با مسولین   درجه اول در حالات مواجه شدن به مشکلات و مساعد نمودن زمینه آموزش استفاده از برنامه های کمپیوتر و انترنت برای کارمندان اناث.

۱۱ـ دسترسی کار مندان طبقه اناث در نهاد ها  به تلیفون های داخل شعبات بخاطر حل مشکل شان با شعبات دیگر .

۱۲ـ احترام به قانون منع آزار و اذیت در محیط کاری  و مجازات ناقضین این قانون .

۱۳ـ مهیا نمودن شیرخوارگاه و کودکستان برای اطفال  کارمندان در محیط کار.

۱۴- تعهد نهاد ها در اشتراک کارمندان اناث در جلسات تصمیم گیری و احترام به نظریات ایشان .

۱۵- تعهد نهاد های در تنظیم کارمندان اناث همراه با محرم شان در ورکشاپ های خارج ولایت و خارج از مملکت بخاطر ظرفیت سازی در امورات کاری.

۱۶ـ حصول اطمینان از تطبیق برنامه های اصلاحی و برنامه های عملی در زمینه مشارکت و رهبری زنان و فراهم آوری محیط سالم و سازنده و فضای مصون کاری برای زنان در نهاد های دولتی

 ۱۷- ایجاد محیط سالم کاری برای زنان شامل در قوای پولیس، دادن اموزش های خاص و اختصاصی در عرصه کاری و تدویر کنفرانس ها برای انها.

۱۸- گسترش آگاهی تساوی جنسیت اجتماعی ( ترویج تبعیض مثبت )‌ و حقوق زنان از دیدگاه اسلام در کار و فعالیت زنان در برنامه های تعلیمی و آموزشی برای کارمندان خدمات عامه ، مدیران و کارمندان ذکور.

قابل ذکراست که پیشنهادات مطروحه فوق جهت رسیده گی به مشکلات زنان متوجه نهاد های امنیتی بوده که نماینده گان شان در این کنفرانس حضور داشتند و موجودیت این مشکلات را ‍در نهاد های امنیتی پذیرفته خواهان آمدن ریفورم دقیق در این عرصه گردیدند.