نکوهش تخریب مجسمههای بودا در برنامه فرهنگی-هنری شبی با بودا
مسئول مطبوعات دفتر ساحوی بامیان
دفتر ساحوی کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در بامیان همراه با نهادهای فرهنگی دیگر از هفدهمین سال تخریب مجسمههای بودای بامیان به تاریخ 19 حوت 1396 در سالن کنفرانسهایاش محفل یادبودی را تحت عنوان «شبی با بودا» برگزار نمود. دراین محفل200 نفر از مسئولین ادارات دولتی و غیردولتی، فعالین مدنی، فرهنگیان و شاعران از ولایات کابل، بامیان، غزنی و بلخ، اساتید دانشگاهها و دانشجویان اشتراک داشتند. هدف از برگزاری این محفل حرکت و اقدام تقبیحی و اعلام انزجار از یک علمکرد ضد انسانی و بشری عنوان گردید. برگزاری نمایشگاه کتاب، اجرای تئاتر ستم دیدگان، نشست علمی و شب فرهنگی جزء از برنامههای شبی با بودا بود که به مدت سه روز جریان داشت.
مجسمههای عظیم بودای بامیان (شهمامه و صلصال) در 19 حوت 1379 توسط گروه طالبان منفجر شد که این تندیسها نمادی از تمدن انسان بودند و این پیگرهها شکوه و عظمت تاریخی و تمدن بشر را ولایت بامیان روایت مینمود که قربانی تیغ قصاوت و جهالت گردید.
در محفلی که به همین مناسبت تدویر گریده بود محمدطاهر زهیر والی ولایت بامیان اظهار داشت که در تخریب بودای بامیان فتوای دینی کارگر واقع نمیشد بلکه با دستور سیاسی و طرح ریزی استخباراتی کشورهای بیرونی به خصوص پاکستان تندیسها را منفجر ساختند و یک جنابت بشری را مرتکب شدند. ایشان اذعان نمود که یکی از اهداف برگزاری سالیاد تخریب بودای بامیان، شناسایی افراد مجرم این قضیه و اقامه دعوا مطابق قوانین ملی و بینالمللی علیه آن دسته است. براساس گفته ایشان، میراثهای فرهنگی بامیان در طول تاریخ همواره در معرض چپاول، غارت و تخریب قرار داشته و درهیچ دورۀ تاریخی یک بار هم مورد حفاظت، مرمت و مراقبت قرار نگرفته است. ایشان سازمان جهانی یونسکو را متهم میکند که در قسمت مرمت بودا عزم جدی ندارد و حتی در بعضی موارد و مطرح نمودن دلایل مختلف کار شکنی مینماید. والی دراین محفل تعهد سپرد که اداره محلی ولایت بامیان با تمام توان، تلاش همه جانبه دارد تا از میراثهای فرهنگی حفاظت و حراست نماید.
در ادامه محفل زهرا معتمدی رئیس دفتر ساحوی کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در بامیان صحبت نموده یادآور گردید که کمیسیون همه ساله از سالروز تخریب مجسمههای بودای بامیان محفل یادبود برگزار کرده است و از نهادهای ملی وبینالمللی خواسته شده که به میراثهای فرهنگی توجه جدی نمایند تا از تخریب بیشتر آنها جلوگیری شود. ایشان اظهار داشت که دسترسی به میراثهای فرهنگی جزی حقوق بشری شهروندان است تا نسلها از گذشتهگان و تاریخ شان بدانند و به دلیل اهمیت این موضوع، کمیسیون مستقل حقوق بشر روی این مسئله توجه ویژه دارد. معتمدی یادآور شد که دسترسی به میراثهای فرهنگی از زمره نسل دوم حقوق بشر و زیر مجموعه حقوق فرهنگی است که مهمترین هدف آن رشد شخصیت، درک و بینش انسان میباشد که حقوق فرهنگی اصل همپذیری را تقویت میکند و میتواند ارمغان آورندۀ صلح در کشور باشد. رئیس دفتر ساحوی بامیان حفاظت و حراست از آثار ارزشمند باستانی را وظیفه و مکلفیت همه شهروندان میداند و از همه خواست تا در قسمت فرهنگ سازی دراین زمینه تلاش نمایند.
در ادامه حاجی اسدی نماینده شورای ولایتی بامیان، صحبت نمود و اذعان داشت که پرداختن به بودا میتواند ما را به غنامندی فرهنگی و اجتماعی کمک کند. ایشان انهدام تندیسهای بودای بامیان را یک عمل ضد بشری و نقض حقوق بشر خواند که به تمام جوامع بشری صدمه و آسیب رسانیده است و از آدرس شورای ولایتی بامیان خواستار شناسایی و محاکمه شدن عاملین این جنایت بشری گردید.
در ادامه محفل سایر سخنرانها و شاعران به تقبیح این عمل پرداخته و همۀ شان خواستار توجه در حفظ، مرمت و نگهداری آثار باستانی ولایت بامیان گردیدند.
بعد از ظهر همین روز یک نشست علمی پیرامون اهمیت تاریخی، فرهنگی و اقتصادی آثار باستانی برگزار گردید که والی بامیان، رئیس دفتر ساحوی بامیان و اساتید دانشگاه به بررسی و تحلیل موضوعات علمی پیرامون آثار باستانی از زوایای مختلف پرداختند.
همین گونه روز یکشنبه 20 حوت، تئاتر ستم دیدگان در سالن کنفرانسهای دفتر ساحوی بامیان به نمایش گذاشته شد و شام همین روز برنامه فرهنگی شب شعر در یکی از مغارههای بودای بامیان برگزار گردید. اشتراک کنندگان شام فرهنگی شب شعر، شاعران، نویسندگان و فرهنگیان ولایات غزنی، بامیان، کابل و بلخ بودند.
