در یک نشست دادخواهانه برای محافظت از مردم ملکی در منازعات مسلحانه، دفتر نمایندگی سیاسی ملل متحد(یونما) در مزار شریف اعلام کرد که میزان تلفات مردم ملکی در شمال افغانستان در سال 2018 نسبت به سال قبل از آن، 20 درصد افزایش یافته است. محمود عصمتی افسر حقوق بشر در دفتر ساحوی یونما گفت که در سال 2018 در پنج ولایت شمالی کشور(جوزجان، بلخ، سرپل، فاریاب و سمنگان) آنها 1203 مورد تلفات مردم ملکی را ثبت کرده اند که شامل 417 کشته، 786 زخمی و 154 مورد آدمربایی می شود. این در حالی است که به گفته او میزان افزایش تلفات ملکی در کل کشور به 5 درصد می رسد.

در آغاز این نشست که به روز 21 حوت در تالار کنفرانس های دفتر ساحوی شمال کمیسیون مستقل حقوق بشر دایر شد، قاضی سید محمد سامع رئیس دفتر ساحوی کمیسیون مستقل حقوق بشر در مزار شریف، گزارش یونما را تکان دهنده خواند و افزود، هم اکنون بیش از هفت هزار خانوار که بر اثر جنگ آواره شده اند در حاشیه شهر مزار شریف در وضعیت اسفناکی به سر می برند.

او با اشاره به همکاری های کمیسیون مستقل حقوق بشر و یونما در راستای ثبت تلفات مردم ملکی در جریان درگیری های نظامی، ابراز امیدواری کرد که انتشار این گزارش ها بتواند روحیه پاسخگویی و مسئولیت پذیری طرف های جنگ را نسبت به قوانین بشردوستانه تقویت نماید.

در این نشست یونیتا منگانی سرپرست و مسئول حقوق بشر دفتر ساحوی یونما در مزار شریف با اشاره به اینکه از ده سال به اینسو، یونما آمار تلفات ملکی در منازعات مسلحانه را به ثبت می رساند، تاکید کرد محافظت از افراد ملکی یک وظیفه همگانی است و تنها به نیروهای امنیتی بر نمی گردد. او گفت به این دلیل مسئولان نهادهای امنیتی و فعالان حقوق بشر را در اینجا گرد آوده ایم که در باره دشواری های حفاظت از مردم ملکی مباحثه گردد و راه حل های بیشتری پیدا شود.

محمود عصمتی افسر حقوق بشر یونما در مزار شریف گفت؛ منبع یافته های ما، قریه داران، پولیس ولسوالی، ولسوال، کارمندان صحی و اقارب قربانی می باشد و در صورتی که سه منبع از منابع فوق، گزارش یکدست از رویداد و قربانیان آن ارائه کند، ما آن را به ثبت می رسانیم.

او گفت یونما بر اساس یافته های خود به دولت پیشنهاد می کند که در خلع سلاح گروههای غیرقانونی و عدم استفاده از سلاح های بی هدف در محلات مسکونی، جدیت بیشتری از خود نشان دهد و همچنین به تقویت میکانیزم ارزیابی و بررسی وضعیت پیش از عملیات و بعد از عملیات به منظور تقویت شفافیت و حسابدهی بپردازد.

در این نشست بریدجنرال آدم خان معاون قول اردوی شاهین با اشاره به محدودیت های قانونی جنگ گفت، این محدودیت شامل تدابیر پیشگیرانه از تلفات ملکی و عدم استفاده از حملات هوایی و سلاح ثقیله بالای اماکن مسکونی و مقدس می باشد. اما با توجه به اینکه دشمن سنگر خود را در محلات مسکونی انتخاب می کند، هر قدر تلاش کنیم تلفات ملکی را نمی توانیم به صف برسانیم. او گفت صدمه به افراد ملکی، صدمه به خود ما است به خاطر اینکه اعتماد میان ما و مردم، ضربه می بیند.

در این نشست سمونوال نصیراحمد احمدی معاون اداری قوماندانی امنیه ولایت بلخ گفت ما حد اکثر تلاش خود را به خرج می دهیم تا مجرم یا مظنون، سالم دستگیر شود و جراحت نبیند.

در نشست مذکور قادر مصباح و منوچهر ابراهیمی از فعالان مدنی در بلخ خواهان در نظرگرفتن جبران خساره از سوی اردوی ملی برای قربانیان ملکی و دلجویی از آنان شدند اما معاون قول اردوی شاهین گفت که در این زمینه بودجه مشخصی ندارد ولی معمولا از طریق مقام ولایت به قربانیان جنگ کمک می شود.

ملالی روشندل دیگر فعال مدنی در بلخ خواهان همکاری یونما با یونیسار برای رسیدگی به قربانیان و بازماندگان آنان گردید تا آنها مجبور نشوند به صفوف مخالفان مسلح دولت بپیوندند. نسیم رحیمی دیگر فعال مدنی آمار تلفات ملکی را کمتر از واقعیت دانست و افزود که عدم هماهنگی میان نیروهای امنیتی، آسیب پذیری مردم ملکی را بیشتر کرده است. اما نماینده قول اردوی شاهین گفت اردوی ملی رهبری کننده عملیات است و ما در رابطه به نحوه هماهنگی کدام شکایتی دریافت نکرده ایم. معاون قوماندانی امنیه ولایت بلخ نیز وجود هماهنگی در این زمینه را تایید کرد.

گلچهره بهین استاد دانشگاه گفت که با درنظرداشت گزارش هایی مبنی بر تقویت ظرفیت و تجهیزات نیروهای امنیتی، انتظار اینست که تلفات ملکی کاهش یابد، اما این گزارش افزایش تلفات را می رساند. معاون قول اردوی شاهین در جواب گفت سلاح پیشرفته باعث نمی شود که تلفات ملکی کاهش پیدا کند.

عبدالحمید صفوت یکی دیگر از استادان دانشگاه و رئیس اتحادیه نهادهای مدنی بلخ به اردوی ملی پیشنهاد کرد که قبل از آغاز عملیات جنگی در یک ساحه مشخص دستور تخلیه آن را صادر کند که معاون قول اردو گفت، اجرای این پیشنهاد بسیار دشوار است و امکانات مالی و لجستیکی فراوانی را می طلبد که ما در اختیار نداریم.

نماینده ریاست امنیت ملی ولایت بلخ خواهان همکاری مردم برای مقابله با جنگ سرد طالبان شد و داکتر افضل حدید رئیس شورای ولایتی بلخ در جمع بندی نشست ضمن مفید خواندن چنین مباحثاتی، خواهان انصاف و دقت بیشتر در انتشار این گونه گزارش ها شد.