گزارش‌های روزانه بازدید:316 تاریخ نشر:2019-07-09

اولین نشست علمی حقوق بشر از تئوری تا عمل در بامیان برگزار شد

 

احمدرجاء طهماسی

دفترساحوی کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در بامیان، دانشگاه بامیان، موسسه تحصیلات عالی بامیکا و دفتر ولایتی بنیاد اندیشه به تاریخ 10 سرطان 1398 نشست علمی را با موضوع فقر و حقوق بشر برگزار کرد. این اولین جلسه از سلسله نشست‌های علمی حقوق بشر از تئوری تا عمل می‌باشد؛ که با حضور بیش از 200 نفر، اعم از مسئولان ادارات دولتی و غیردولتی، فعالان مدنی و حقوق بشر، اساتید و دانشجویان مراکز علمی و تحصیلی در مرکز ولایت تدویر شد.

برنامه یاد شده با صحبت‌های محمد جواد دادگر، رئیس دفترساحوی بامیان آغاز شد. او در توضیح اهداف سلسه نشست‌های علمی حقوق بشر گفت که؛ باتوجه به اقدامات تقنینی دولت افغانستان برای شناسایی و تضمین حقوق بشر، سلسله نشست‌های علمی "حقوق بشر از تئوری تا عمل" به این موضوع می‌پردازد که دولت افغانستان به چه میزانی به تعهدات و الزامات ناشی از پیوستن به معاهدات بین‌المللی حقوق بشر در سیاست گذاریها و برنامه ریزی‌های خود اعتنا کرده و نیز چه اقدامات عملی و مؤثر برای بهبود سطح دسترسی شهرندان به حقوق بشر انجام داده است. آقای دادگر افزود، فراهم‌آوری زمینه مشارکت و سهم‌گیری فعالانه دانشگاه‌ها و مراکز فرهنگی محلی به مثابه نهادهای با نفوذ و برخوردار از ظرفیت‌های کارآمد علمی در پیگیری تلاش‌های حقوق بشری به ویژه فعالیت‌های معطوف به توسعه و ترویج حقوق بشر و همین‌طور ارتقای سطح آگاهی و دانش عمومی در زمینه حقوق بشر و به تبع آن ترویج شهروندی فعال از دیگر اهداف این سلسله نشست‌ها می‌باشد، به باور آقای دادگر آموزش حقوق بشر ضمن آن‌که به شهروندان امکان دفاع مؤثر از حقوق خود و جلوگیری از نقض حقوق بشر را می‌دهد هم‌چنین منجر به ترویج شهروندی فعال در جامعه نیز می‌گردد. بنابراین، در جامعه‌ای که افراد درک درست از حقوق و آزادی‌های خود و مکلفیت‌های قانونی دولت داشته باشند، به همان پیمانه در برابر مسایل مانند فساد، تبعیض، بی‌عدالتی و نقض حقوق بشر حساسیت می‌ورزند و برای رسیدن به وضعیت مطلوب فعالانه تلاش می‌کنند. تقویت فعالیت‌های مدنی ودادخواهانه در سطح ولایت و نیز جلب توجه حکومت محلی به مسایل مهم حقوق از دیگر اهداف این برنامه بود که توسط رئیس دفتر ساحوی بامیان مطرح شد.

در ادامه، دُکتر عبدالرحیم اخلاقی رئیس موسسه تحصیلات عالی بامیکا در مورد تعهدات دولت افغانستان در زمینه مبارزه با فقر صحبت نمود. ایشان در ابتدا به بیان مسئله فقر پراخت و سپس به مهم‌ترین تعهدات دولت اشاره نمود و گفت در اجلاس 2015 که بحث توسعه پایدار مطرح گردید، در بین اهداف 17 گانه، هدف اول و دوم آن ریشه‌کنی فقر به هر شکل و در هر جا، و ریشه‌کن کردن گرسنگی و تأمین امنیت غذایی یا به عبارتی جامعه بدون فقیر و بدون گرسنگی می‌باشد که به تصویب رسیده است. آقای اخلاقی تحقق اهداف یادشده را در زمره مهم‌ترین تعهدات دولت افغانستان عنوان نمود و تأکید کرد که دولت بر مبنای اسناد بین‌المللی حقوق بشر و نیز قوانین نافذه کشور وظیفه دارد که سیاست‌ها و برنامه‌های کارآمدی را برای مبارزه با فقر، طرح و اجرا نماید. رئیس مؤسسه تحصیلات عالی بامیکا در مورد فقر گسترده و شایع موجود در افغانستان با توجه به ولایت بامیان صحبت نمود و خاطر نشان کرد که اکنون به دلیل فقر گسترده فاصله تطبقاتی به 34 درصد رسیده است و به رغم کوشش‌های فراوان آمار شهروندان فقیر هم‌چنان در حال افزایش است. آقای اخلاقی، ایجاد یک مکانیسم روشن برای رسیدگی به مشکلات خانواده‌های که در نتیجه جنگ و خشونت جاری نان آوران و حامیان خود را از دست داده است، استخدام و به کار گماردن مدیران شایسته و لایق، شناسایی خلاء‌های قانونی و رفع آن‌ها، اعطای تسهیلات لازم برای زارعین، مطالعه و اجرای آب بندهای جدید، مکانیزه کردن زراعت، خرید تضمینی محصولات زراعتی، جایگزین نمودن محصولاتی که مقرون به صرفه نیست با محصولات درآمدزا و تولید محصولاتی که در آن مزیت نسبی وجود دارد به عنوان راهکار کوتاه مدت، توسعه صنعت برق، جلوگیری از واردات بی‌رویه کالاهای خارجی را به عنوان راهکار بلند مدت مبارزه با فقر مطرح کرد و آن را از مسئولیت‌های مهم دولت خواند.

دُکتر علی جوادی، مسئول دفتر ولایتی بنیاد اندیشه و استاد موسسه تحصیلات عالی بامیکا از دیگر سخنرانان این برنامه بود که درباره نسبت فقر و حقوق سیاسی صحبت کرد. ایشان اظهار داشت که بر طبق اسناد بین‌المللی حقوق بشر، رهایی از فقر از جمله‌ی حقوق انسانی و بشری است. نقض حقوق بشر از سوی دولت‌ها، تنها به طور سلبی محقق نمی‌شود بلکه همان گونه که تعرض به حق حیات و آزادی یک شهروند از مصادیق نقض حقوق به شمار می‌رود، وجود شهروندان فقیر نیز شاهد نقض حقوق بشر از سوی دولت ها می‌باشد. آقای جوادی تأکید کرد که رهایی از فقر به خصوص با تامین حقوق سیاسی شهروندان ارتباط وثیقی دارد و فقر نه با میزان درآمد، بلکه با فقدان قابلیت سنجیده می‌شود و انسان‌ها زمانی از فقر رهایی می یابند که بالقوه بر انتخابی متفاوت از آنچه هستند قادر باشند.  وی جوهره حقوق سیاسی را «آزادی» عنوان نموده و آزادی را به مثابه قدرت تعبیر کرد و برای اینکه یک فرد بداند تا چه اندازه آزاد است باید از خویش بپرسد که او در زندگی خود قادر به تحقق چه امکان‌هایی است. اما فقر همین قابلیت را از شهروندان می‌ستاند و امکان تغییر را در حق او ممتنع می‌سازد. او گفت بامیان زمانی در تمامی عرصه‌های اعتراضی و مدنی در کشور و سطح منطقه پیشتاز بود اما انجماد مدنی امروز که ریشه‌های اقتصادی دارد به وضوح نشان می‌دهد که فقر این قابلیت‌ها را نشانه گرفته است و حتی دیده شد که شهروندان گرفتار در فقر در بدل هزار افغانی رای خود را فروختند. آن‌ها که با رای خریداری شده، بر مسند قدرت تکیه کرده‌اند، با استفاده از امتیازات ویژه‌ی چوکی، بابت هر هزار افغانی که پرداخته‌اند، هزاران و بلکه ملیون‌ها افغانی را، البته دوباره از جیب ملت، در خزانه‌ی خود ذخیره می‌کنند تا چرخه‌ی تکرار شونده فقر و سلطه، همچنان دوام یابد و استمرار و بلکه استحکام پیدا کند. انسان فقیر، کرامت، عزت، آینده و سرنوشت خود را در بدل هزار افغانی، به لیلام می‌گزارد. از این زاویه که نگاه کنیم، فقر اساسا ماهیتی سیاسی دارد؛ چرا که استمرار سلطه‌ی سیاسی، در گرو دوام فقر و ناتوانی شهروندان است. دکتر جوادی در اخیر بیان داشت که فقر کرامت، عزت، همت، هویت، توان، عزم و جاه طلبی را از انسان می‌گیرد.  

در پایان، پوهنیار امین جویا استاد دانشگاه بامیان با بررسی رابطه فقر و تبعیض، خاطر نشان کرد که فقر در سه زمینه و بستر مشخص به وجود می‌آید: فقر در فرایند طبیعی و نرمال، فقر به عنوان انتخاب و فقر در نتیجه اعمال فشار و تبعیض و یا فقر مهندسی شده. ایشان گفت که فقر مهندسی شده یکی از رایج ترین شکل فقر است که نظام‌های سیاسی قصداً تعداد یا گروهی از شهروندان را در فقر نگه می‌دارند و نظر به شواهد تاریخی این گونه برخوردهای تبعیض آمیز برای نگه داشتن یک عده به فقر با توجیهات اقتصادی اعمال می‌شده است.


بازنشر این مطلب