گرامیداشت «‌روز جهانی حقوق بشر» و «روز ملی یادبود از قربانیان جنگ»

‌کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان‌ «‌روز جهانی حقوق بشر» و «روز ملی یادبود قربانیان جنگ» (10 دسامبر/19 قوس)‌ را با برگزاری محفلی ویژه در دفتر مرکزی کمیسیون گرامی داشت.

در این محفل هیئت رهبری کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان، قانونپوه سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری‌، تدامیچی یاماماتو، نماینده ویژه دبیر کل سازمان ملل در افغانستان، پریری میادون، سفیر اتحادیه اروپا در افغانستان، سفرای کشورهای دانمارک و ندرلند، نمایندگی‌های کشورهای سویدن، کانادا، سویس و نهاد جامعه باز، ‌نماینده‌های وزارت عدلیه، وزارت حج و اوقاف، لویسارنوالی، شماری از خانواده‌ها و بستگان قربانیان جنگ، نهادها و فعالان مدنی و کارمندان کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان شرکت داشتند.

رئیس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان: در گفتگوهای صلح، موازین حقوق بشری باید در نظر گرفته شود.

در آغاز برنامه، دیوارنگاره‌ای در تالار همایش کمیسیون با عنوان «امید به آینده» با مشارکت رهبری کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان و نماینده ویژه سازمان ملل ‌و سفیر اتحادیه اروپا گشایش یافت. پس از آن بانو شهرزاد اکبر، رئیس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان بیانیه‌ای ایراد کرد. او به مناسبت روزجهانی حقوق بشر و روزملی قربانیان جنگ، از نام و خاطره همکاران عزیزی یاد کرد که در راه ترویج ارزش‌های ‌حقوق بشری جان خود را از دست داده‌اند. رئیس کمیسیون مستقل حقوق بشر، ضمن یادآوری دشواری کار مدد‌رسانی و حقوق بشری در کشور، از داکتر تتسو ناکامورا و همکارانش به عنوان تازه‌ترین قربانیان این راه یاد کرد.

بانو شهرزاد در سخنان خود گفت، به‌رغم دشواری‌ها و خطرات موجود در جامعه، تصویب قانون حمایت از حقوق کودکان، دست‌یابی کمیسیون به معاونت شورای حقوق بشر ملل متحد و تمدید اعتبار رتبه «A» کمیسیون از سوی شورای ائتلاف نهادهای حقوق بشری در سطح بین‌المللی، از دستاوردهای چشم‌گیر‌ حقوق بشری است که برای استمرار کار حقوق بشری انگیزه‌بخش است.

رئیس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان درباره وضعیت جاری کشور، با در‌نظرداشت دو کلان روایت‌: یکم؛ تأکید بر کاستی‌ها و مشکلات، و دوم؛ تأکید بر دستاوردها در عرصه‌های مختلف از جمله در عرصه حقوق بشری، افزود، نیاز کنونی ما این است که با پاسداری از دستاوردها، دیدی واقع‌بینانه به ناکامی‌ها و کوتاهی‌ها داشته و در ترسیم آینده کشور با توجه به درس‌های آموخته‌شده، مؤثرتر عمل کنیم.

بانو اکبر موضع کمیسیون را درباره صلح چنین بیان کرد: برای این‌که این گفتگوها به صلح پایدار بیانجامد، باید روند همه‌شمول بوده و طرفین به صورت جدی به مطالبات قربانیان، زنان و جوانان بپردازند. رعایت موازین حقوق بشر در همه مراحل گفتگو توسط طرفین به عنوان دغدغه جدی مردم افغانستان و همکاران بین‌المللی ما مطرح شود. پیامد گفتگوها، افزایش امکان دستیابی شهروندان افغانستان به حقوق بشری‌شان باشد؛ نه محروم شدن گروه‌هایی از شهروندان کشور (به‌ویژه زنان).

رئیس کمیسیون ‌درپایان سخنانش درباره نقش جوانان در تأمین صلح افزود: نسل نو افغانستان به عنوان نسل نهادساز و مبتکر، می‌تواند نسلی صلح‌آور باشد. کمیسیون با تجدید نظر در شیوه کار خود برای گسترش رابطه‌اش با جوانان و نهادها و ابتکارات جوانان، به‌ویژه که در دهه گذشته شکل گرفته‌اند، می‌خواهد در تعمیم و تقویت آجندای حقوق بشر مؤثرتر عمل کند.

معاون دوم ریاست جمهوری: باید حقوق بشر را بومی‌سازی کنیم.

قانونپوه سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری‌ در آغاز درباره موفقیت‌ها و چالش‌های کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان گفت: بعد از هفتاد و یک سال از تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر، و بعد از هفده سال از تشکیل کمیسیون مستقل حقوق بشر و قانون اساسی جدید کشور، کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان موفقیت‌ها و پیشرفت‌های زیادی را در عرصه ارائه خدمات و ارتقا‌ و توسعه معارف و خدمات صحی و مسایل دیگر حقوق بشری به دست آورده است؛ اما پرواضح است که در تأمین کامل حقوق بشری شهروندان با چالش‌های زیادی مواجه است.

او در بخش دیگری از سخنان خود در پیوستگی نسل‌های حقوق بشر افزود، نسل‌های دوم و سوم حقوق بشر از لوازم نسل اول حقوق بشر است. در صورتی که حقوق سیاسی و مدنی شهروندان، یعنی نسل اول حقوق بشر، تأمین نشود، ‌نمی‌توانیم ‌خدمات ارائه‌شده را به رخ مردم بکشیم و به مردم بگوییم که برای شما جاده، مکتب و شفاخانه ساخته‌ایم.

معاون دوم ریاست جمهوری نبود فضا و بستر مناسب در جامعه را، مانع عمده در تطبیق ارزش‌های حقوق بشری دانست و افزود: عامل اصلی در ‌تطبیق نشدن ارزش‌های حقوق بشر، افزون بر جنگ و ناامنی و فقر، ‌این است که ‌هنوز در باورهای خود، ‌چنان‌که لازم است، حقوق بشر را نپذیرفته‌ایم، و آن را بومی نساخته‌ایم.

‌سرور دانش با یادآوری دو اندیشه دینی و قومی و نژادی به عنوان موانع دیگر بر سر راه حقوق بشر در کشور‌ گفت، برای تطبیق ارزش‌های حقوق بشری دست‌کم چندکار باید صورت گیرد: حقوق بشر را صرفاً یک پدیده وارداتی ندانیم؛ حقوق بشر را بومی‌سازی کنیم. یعنی ارزش‌های حقوق بشر را با باورهای دینی و فرهنگ ملی خود مطابقت دهیم؛ در اندیشه‌های دینی و اجتماعی خود بازنگری کنیم. قرائت خود را از دین را با مقتضیات زندگی امروز بشری هماهنگ سازیم. دانش برای تطبیق راهکار فوق، نقش نهادهای دینی، رسانه‌ای و فرهنگی و نهادهای آموزشی (معارف و تحصیلات عالی) را مهم دانست، که در آن میان وظیفه کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان را به مثابه هماهنگ‌کننده و رهبری‌کننده این نهادها نیز‌ مهم دانست.

معاون ریاست جمهوری در پایان سخنان خود درباره موضوع صلح و نقش حقوق بشر در آن تأکید ورزید که صلح‌، بدون حقوق بشر و بدون عدالت، یک صلح پایدار نخواهد بود. نقش کمیسیون مستقل حقوق بشر یک نقش بنیادی و اساسی است. مشارکت کمیسیون مستقل حقوق بشر، زنان و نهادهای مدنی در این پروسه می‌تواند حداقلی از اعتماد و اطمینان را برای به دست آوردن صلح پایدار به وجود آورد.

نماینده ویژه دبیر کل سازمان ملل در افغانستان: با تکیه بر حقوق بشر، با بی‌عدالتی‌ها مبارزه کنیم.

نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در افغانستان، ضمن با‌اهمیت شمردن ارزش‌های حقوق بشری و کار برای حقوق بشر، خصوصاً در افغانستان گفت: حقوق بشر نه‌تنها برای افغان‌ها، بلکه برای همه جهانیان مهم است. حقوق بشر، یک موضوع بنیادین است که از طریق آن، می‌توان‌ با بی‌عدالتی‌ها مبارزه کرد. او در ادامه افزود: ما متعهد‌یم که با شما یکجا، برای حقوق بشر کار کنیم. برای ما خیلی مهم است که حقوق قربانیان تأمین شود و مهم‌تر از همه این‌که در برنامه صلح گنجانیده شود.

آقای ناماموتو در بخش دیگری از سخنان خود در مورد این‌که شمار زیادی از قربانیان کودکان‌اند، گفت: شمار زیادی از قربانیان کودکان‌اند که این امر اصلاً پذیرفتنی و توجیه‌پذیر نیست. سازمان ملل متحد متعهد است که با شما برای حفظ حقوق کودکان و زنان همکاری جدی کند، و این صدا را باهم باید هرچه رساتر بلند کنیم.

نماینده ‌سازمان ملل‌ درباره نقش جوانان در عرصه ترویج حقوق بشر یادآور شد: جوانان برای آینده افغانستان امید می‌بخشند. ایستادگی جوانان برای ترویج و کار حقوق بشری خیلی مهم است. جوانان باید دریابند که توانایی ایستادگی را دارند. جوانان بنیاد جامعه‌اند؛ ‌حضور فعال و شجاعانه آنان در رسانه‌ها و جامعه مدنی و نهادهای مدنی زنان‌ ستایش می‌شود.

سفیر اتحادیه اروپا در افغانستان: گفتگوهای صلح باید حقوق بشر محور باشد.

پریری میادون، سفیراتحادیه اروپا در افغانستان در سخنانی، ضمن گرامیداشت ‌روزجهانی حقوق بشر و روز ملی یادبود قربانیان گفت: من از این ابتکار کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان که موضوعات اساسی و مهمی (به‌ویژه حقوق قربانیان و حضور خانواده‌های قربانیان) را در برنامه‌های امروز خود گنجانیده است، ستایش می‌کنم.

سفیراتحادیه اروپا در ادامه به پیامدهای جنگ اشاره کرد و گفت: اقتصاد جرمی، معتادان، کار غیرقانونی، کار اجباری کودکان، قاچاق انسان و بسیاری از موارد نقض حقوق بشری پیامدهای ناگوار جنگ‌اند. در افغانستان حقوق بشر، خود، قربانی است. البته بدون جنگ نیز، عوامل دیگری وجود دارد که به نقض حقوق بشر منجر می‌شود.

آقای میادون در سخنان خود کار برای حقوق بشر را با‌اهمیت شمرد و گفت: کار برای حقوق بشر بس دشوار و مهم است؛ کار برای حقوق بشر، درواقع کار برای صلح است. سفیر اتحادیه اروپا در پایان سخنان خود درباره موضوع صلح افزود: گفتگوهای صلح، باید حقوق بشر محور باشد. ما از کمیسیون مستقل حقوق بشر حمایت می‌کنیم. از یاد بردن اصول حقوق بشر و بی‌توجهی به آن، پیامدهای ناگواری نه‌تنها برای افغانستان، بلکه برای اروپا نیز خواهد داشت. با فراموشی حقوق بشر طبیعی است که افغان‌ها بیشتر احساس ترس خواهند کرد.

در ادامه محفل، ‌پنل‌هایی نیز درباره حقوق قربانیان، میکانیزم‌های حمایتی از آنان و روند صلح جاری از منظر حقوق بشر با مدیریت بانو شبنم صالحی، کمیشنر کمیسیون مستقل حقوق بشر برگزار شد. در این پنل، افزون بر بازگو کردن خاطرات و مطالبات خانواده‌های قربانیان، به پرسش‌های‌ حاضران و خانواده‌های قربانیان توسط قانونوال عبدالمجید غنی‌زاده، رئیس عمومی انستیتیوت امور قانونگذاری و تحقیقات علمی وزارت عدلیه و محترم دا‌ود افضلی، رئیس سارنوالی مبارزه علیه جرایم بین‌المللی پاسخ داده شد.

پنل دوم با موضوع حقوق بشر و روند صلح با حضور عبدالله احمدی، عضو جامعه مدنی، داکتر عزیزالله فصیحی، استاد دانشگاه و محمداقبال، رئیس حرکت مردمی با مدیریت خانم فرحناز فروتن، خبرنگار و فعال مدنی برگزار شد.

‌یادآوری می‌شود که در میان‌برنامه این محفل، به مناسبت روز ملی قربانیان جنگ، برنامه ویدیویی از همکاران کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان که در راه ترویج و کار برای حقوق بشر جان خود را از دست داده بودند، به نمایش گذاشته شد.

 

 


بازنشر این مطلب