گزارش‌های روزانه بازدید:606 تاریخ نشر:2021-08-07

متن سخنرانی بانو شهرزاد اکبر‌ در شورای امنیت سازمان ملل

متن سخنرانی بانو شهرزاد اکبر‌ در شورای امنیت سازمان ملل

15 اسد 1400 / 6 آگست 2021

جناب رئیس، بزرگواران،

سپاس از فرصتی که برای خطاب قرار دادن شورای امنیت به من داده‌اید. سپاسگزارم از کشور هندوستان، رئیس شورای امنیت و مأموریت دایمی افغانستان در سازمان ملل از این‌که مرا دعوت کرده‌اند تا در مورد جنگ و خشونت‌های جاری در کشور و نقض حقوق بشردوستانۀ بین‌المللی در افغانستان سخنرانی کنم. همه می‌دانیم، همان‌طور که شهرها و قریه‌های افغانستان در آتش جنگ می‌سوزند، افراد ملکی شدیدترین سطوح خشونت را تجربه می‌کنند‌ و ده‌ها هزار خانواده بیجا شده‌اند. مردم در سراسر افغانستان منتظر شنیدن پیام و نتیجۀ این نشستِ فوق‌العاده از سوی شورای امنیت سازمان ملل هستند.

از ماه جون سال 2019 به این‌سو، این سومین بار است که افتخار سخنرانی در این شورا را داشته‌ام. هر‌بار‌ وضعیت افغانستان وخیم‌تر از بار قبل است. وضعیت امروز افغانستان اضطراری‌تر از همیشه است. از زمانی که کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان شروع به ثبت و مستندسازی تلفات ملکی در این کشور کرده است، شش ماه نخست سال 2021 میلادی مرگ‌بارترین سال برای افراد ملکی افغانستان بوده است. یک هزار و 677 تن، به‌شمول زنان و کودکان، در این شش ماه کشته شده و سه هزار و 644 تن دیگر در این مدت زخمی شده‌اند. اگر میزان خشونت‌های جاری کاهش نیابد، متأسفانه باید ابراز کنم که احتمالاً ‌رکورد جدیدی در مورد تلفات ملکی، در پایان سال ثبت خواهد شد. با سقوط ولسوالی‌ها و اکنون سقوط یک شهر به دست طالبان، میلیون‌ها شهروند افغانستان در ترس و لرز به‌سر می‌برند و منتظرند ببینند که چه بر سرشان خواهد آمد. زنان مشخصاً نقض حقوق و آزادی‌هایشان را از سوی طالبان در گذشته و حال به‌یاد دارند و از آن‌چه بر سرشان خواهد آمد هراس دارند. همان‌طور که می‌دانید، بسیاری به صف کسانی می‌پیوندند که سعی در فرار از این وضعیت رو‌به‌زوال دارند.

پیشروی طالبان و افزایش خشونت سبب شده است که ما همه‌روزه در کمیسیون به جزئیات جنایات جنگی وحشتناکی بپردازیم. اجازه دهید سه مثال از کار کمیسیون در هفته‌های اخیر برایتان ارائه دهم: یافته‌های ما نشان می‌دهد که طالبان در اسپین‌بولدکِ قندهار دست‌کم 40 غیرنظامی را طی یک سلسله قتل‌های هدفمند و محاکمات صحرایی فقط به خاطر این‌که با دولت کار می‌کرده‌اند، بیرون کشیده و به قتل رسانده‌اند. پس از گزارش‌های رسانه‌ها و نهادهای حقوق بشری، طالبان قیودات شدیدی را بر رفت و آمد به اسپین بولدک وضع کرده‌اند. طالبان تمام کسانی که از این ولسوالی خارج یا به آن داخل می‌شوند را بررسی و بازپرسی می‌کنند تا از مستندسازی قساوت‌های صورت‌گرفته جلوگیری کنند. بر‌اساس یافته‌های ما دست‌کم 27 فرد ملکی در ولسوالی مالستان غزنی طی قتل‌هایی هدفمند از سوی طالبان کشته شده‌اند. در جایی هم طالبان از یک محافظ غیرمسلح کمک خواسته‌اند که جسد افراد ملکی را انتقال دهد و پس از ختم کار، طالبان این محافظ را کشته‌اند تا هیچ شاهد عینی از خود به‌جای نگذارند. همزمان‌ ‌که اینجانب با شما حرف می‌زنم، مردم لشکرگاهِ ولایت هلمند بین حملات طالبان و حملات هوایی حکومت گیر مانده‌اند. این مردم هر‌لحظه ترس از جان خود دارند و از دسترسی به حقوق اولیۀ خود محروم‌اند.

علاوه بر این، امروز در سوگ حملۀ دیگری بر جوانان افغانستان نشسته‌ایم. دواخان مینه‌پال، یک مقام دولتی در منصب ارتباطات و کسی که به شاعری، شوخ‌طبعی و سخاوتمندی‌اش معروف بود، در روز روشن در کابل ترور شد. ترور دواخان مینه‌پال برای تمام کارمندان ملکی دولت و هم‌چنین خبرنگاران و مدافعان حقوق بشر پیام تلخی در‌بر دارد و آن این‌که آنان به‌غیر از آتشِ جنگ، در آتشِ قتل‌های هدفمند نیز خواهند سوخت. حقیقت تلخ دیگر این است که طالبان نمی‌خواهند بپذیرند که کارمندان دولتی افراد ملکی هستند و هم‌چنان به کشتار آنان در کابل، قندهار، غزنی و سراسر افغانستان ادامه می‌دهند. موج خشونت‌های جاری در کشور جان بسیاری را گرفته است و باعث گسترش ترس و بی‌اعتمادی شده است. به این ترتیب، از احتمال برقراری صلح دور و دورتر می‌شویم.

در کنار نقض همه‌روزۀ قوانین جنگ، دستاوردهای حقوق بشری افغانستان نیز زیر حمله است و با گسترش جنگ این دستاوردها کمرنگ و کمرنگ‌تر می‌شوند. یک مثال عمده و شدیداً نگران‌کننده، وضعیت دسترسی زنان و دختران به حقوق‌شان در محلات تحت تصرف طالبان است. دسترسی زنان به آموزش، به بازار‌ و به خدمات اولیۀ صحی در آن محلات بسیار محدود شده است و هم‌چنان محدودتر می‌شود. حقوق بشری اساسی آنان از آنان سلب شده است و آنان سرکوب می‌شوند. زنان افغانستان در سراسر کشور یا در کابوس زندگی تحت سلطۀ طالبان به‌سر می‌برند، و یا هم با ترس و اضطراب آن زندگی می‌کنند. اگر این روند برعکس نشود و فرصت در میز مذاکره از دست برود و حضور معنادار زنان در آن تضمین نشود، این کابوس زنان به واقعیت خواهد پیوست. در مورد وضعیتِ دسترسی به اطلاعات همان‌قدر نگرانی موجود است که در مورد آزادی بیان. رسانه‌ها از سوی هردو طرف درگیر جنگ تحت فشار‌ند و در ضمن، با سقوط ولسوالی‌های بیشتر به‌دست طالبان، رسانه‌های مستقل یکی پس از دیگری بسته می‌شوند. با در‌نظرداشت این مسئله، باید به حکومت افغانستان در مورد تعهداتش مبنی بر حمایت از رسانه‌های آزاد، آزادی بیان و تمام حقوق اساسی بشر تصریح شود.

همان‌طور که پیشتر اشاره کردم، اگر خشونت‌ها متوقف نشوند، وضعیت بسیار بدتری برای شهروندان افغانستان، و در پی آن برای منطقه و جهانیان خواهد آمد. با این حال، نیازی نیست خشونت ادامه یابد. شورای امنیت و اعضای آن هنوز قدرت آن را دارند که با استفاده از اهرم فشار از کشتار شهروندان افغانستان و بروز فاجعه جلوگیری کنند. شورای امنیت می‌تواند جان‌های زیادی را نجات دهد.

خواست ما از شورای امنیت این است که تمامی ابزار و مداخلات سیاسی، دیپلماتیک، حقوق بشری و بشردوستانه‌اش را برای نجات جان‌ و جلوگیری از کشتار بیشتر به‌کار بندد. از شورای امنیت، سازمان ملل و سازوکارهای بین‌المللی حقوق بشری می‌خواهیم که با حس فوریتِ بیشتری به خواست شهروندان افغانستان مبنی بر حفاظت از افراد ملکی، برقراری آتش‌بس، ختم خشونت‌ها‌ و روند سیاسی‌ای معنادار و فراگیر پاسخ دهند.

پس از حملۀ دهشتناک بر مکتبی دخترانه در کابل در 8 ماه می، کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان خواهان مأموریتی حقیقت‌یاب برای بررسی حملات هدفمند بر افراد ملکی در افغانستان شد. در ماه جولای، شماری از سازمان‌های حقوق بشری ملی و بین‌المللی از کمیشنر عالی حقوق بشر، خانم میشل باشیلی، خواستار اقدامات عملی جهت حمایت از درخواست کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان شدند. خانم باشیلی در بیانیۀ عمومی خود در شورای امنیت به وخامت اوضاع اشاره‌ کرد و خواهان ایجاد «سازوکارهای پیشگیرانه» شد. پارلمان اروپا از این خواست اعلام حمایت کرده است. اکنون حکومت افغانستان خواهان نشستِ ویژۀ شورای امنیت و مأموریت حقیقت‌یاب شده است. ما از این درخواست جهت به رسمیت شناخته شدن وضعیت اضطراری و اقدام سریع حمایت می‌کنیم.

موارد زیر از جملۀ مهم‌ترین چیزهایی هستند که مأموریت‌ حقیقت‌یاب برای مردم افغانستان به ارمغان خواهد آورد:

  • برجسته‌سازی فوریتِ تهدید علیه افراد ملکی، از جمله کشتار زنان، کشتار اقلیت شیعه و هزاره، تهدید علیه آموزش دختران‌ و قتل هدفمند مدافعان حقوق بشر؛
  • در مرکز توجه قرار دادن قربانیان و افراد ملکی با حرکت افغانستان به‌سوی بحرانی حقوق‌بشری و بشردوستانه پس از خروج کامل نیروهای خارجی؛
  • حفظ حقایق، شناسایی عاملان جنایات، نگهداری و حفظ اسناد و مدارک با چشم‌اندازی برای تضمین پاسخگویی؛
  • التیام زخم‌های قربانیان و ارائۀ سازوکارهای پیشگیرانۀ مؤثر؛

زمانی که کودکی بیش نبودم، خانواده‌ام برای فرار از جنگ و رژیم سرکوب‌گر طالبان به پاکستان مهاجر شد. اکنون حدود 24 سال بعد، میلیون‌ها شهروند افغانستان به‌دنبال راه خروجی از افغانستان هستند، زیرا آینده‌ای برای خود در اینجا متصور نیستند. نباید بنشینیم و نظاره‌گر باشیم تا تاریخ تکرار شود. از این‌که سخنانم خطاب به شورای امنیت طولانی، تکراری یا نامنسجم بود‌ پوزش می‌خواهم. امروز با خستگی و اندوهی فراوان با شما صحبت می‌کنم. امیدوارم این بار، صحبت در این مجمع تغییری ایجاد کند. شهروندان افغانستان از بطن ترس و ناامیدی نظاره می‌کنند، باشد تا شورای امنیت و جامعۀ جهانی تمامِ آنچه را که در توان دارند ‌برای احیای امید ما به صلح انجام دهند.

نسخه PDF را از اینجا دانلود کنید:


بازنشر این مطلب