بررسی اجمالی تأثیر کوید ۱۹ بر وضعیت حقوق بشری اطفال در افغانستان

خلاصه گزارش

بر اساس یافته‌های این تحقیق و مبتنی بر اطلاعات ارائه‌شده از سوی وزارت صحت عامه کشور، از میان ۳۸۶۴۱ تن که تا تاریخ ۵ میزان ۱۳۹۹ در افغانستان به ویروس کرونا (کوید ۱۹) مبتلا شده‌اند، ۱۱۲۶ تن (۲.۹٪) آنان طفل بوده که از این میان ۸۵ تن (۷.۵٪) زیر ۷ سال، ۱۹۰ تن (۱۶.۹٪) زیر ۱۳ سال و ۸۵۱ تن (۷۵.۶٪) دیگر زیر ۱۹ سال بوده‌اند.

این معلومات هم‌چنین می‌افزاید که از میان ۱۱۲۶ طفل که به این بیماری مبتلا شده‌اند، ۶ تن (۰.۵۳٪) جان ‌باخته که ۱ تن از فوت‌شدگان دختر و ۵ تن دیگر پسر بوده‌اند.

این تحقیق هم‌چنین نشان داده است که در برنامه‌های آگاهی‌دهی از خطرات کرونا و راه‌های جلوگیری از ابتلا به ویروس کرونا به‌خصوص در میان اطفال مشکلاتی وجود داشته است. به‌عنوان نمونه در ماه‌های اول سال ۱۳۹۹، ۲۹٪ باشندگان ولایت فاریاب از دسترسی به معلومات موردنیاز در این زمینه محروم بوده‌اند[1].

بحران کرونا و تغذیۀ اطفال

نتایج تحقیقات انجام‌یافته توسط نهاد محافظت از اطفال[2] روشن کرده است که پس از شیوع بیماری کرونا تعداد اطفال مبتلا به سوءتغذیه افزایش‌ یافته و عملاً ۲.۹ میلیون طفل زیر پنج سال با سوءتغذیه حاد مواجه می‌باشد[3].

هم‌چنین یافته‌های نهاد حفاظت از اطفال نشان داد که «قبل از بحران کرونا ۵.۲۶ میلیون طفل در افغانستان به کمک‌‌های انسانی و بشردوستانه نیازمند بودند؛ اما با شیوع ویروس کرونا حالا ۸.۱۲ میلیون طفل نیازمند کمک‌‌های بشردوستانه است.»[4]

دسترسی اطفال به آموزش در جریان بحران کرونا

یافته‌های نهاد محافظت از اطفال نشان داده است که در جریان بحران کرونا نزدیک به ۱۰ میلیون طفل از رفتن به مکتب و دسترسی به آموزش‌های علمی بازماندند[5]. آموزش‌های آنلاین وزارت معارف نیز مؤثریت چندانی نداشته و به دلایل مثل فقر خانواده‌ها، نبود انترنت در منطقه و نبود برق موردنیاز دستگاه‌های تلفن و کامپیوتر، تعداد زیادی از متعلمان نتوانسته‌اند از این برنامه استفاده کنند.

معلومات این تحقیق نشان داده است که از میان ۱۰۲ باب مکتب شامل ۸۹ باب مکتب دولتی و ۱۳ باب مکتب خصوصی که پرسش‌نامه تکمیل کرده‌اند، تنها ۵.۶٪ شامل ۵ باب از مکاتب دولتی و ۸۴.۶٪ شامل ۱۱ باب از مکاتب خصوصی تأیید کرده‌اند که در دورۀ قرنطینه و تعطیلی مکاتب، برنامه‌های آنلاین آموزشی ارایه داشته‌اند؛ بنابراین ۹۴.۴٪ یعنی ۵ باب از مکاتب دولتی شامل تحقیق و ۱۵.۴٪ یعنی ۲ باب از مکاتب خصوصی شامل تحقیق تأیید کرده‌اند که نتوانسته در جریان دورۀ قرنطینه خدمات آموزشی آنلاین ارائه کنند.

بر اساس یافته‌های این تحقیق تمامی مکاتب که پرسش‌نامه تکمیل کرده‌اند، اعم از دولتی و خصوصی با ختم دوره قرنطینه و شروع درس‌ها، برنامه‌های درسی خویش را از اول کتاب‌های درسی آغاز و ادامه داده‌اند.

خشونت علیه اطفال در دوران قرنطینه

مبتنی بر معلومات که در دیتابس کمیسیون به ثبت رسیده است میزان خشونت علیه اطفال در شش ماه اول سال جاری یعنی در دورۀ قرنطینه ۱۴۱ قضیه بوده که ۱۳.۵٪ کاهش را نسبت به شش ماه اول سال ۱۳۹۸ که در آن ۱۶۳ قضیه به ثبت رسیده بود نشان می‌دهد. معلومات وزارت امور داخله نیز نشان داده است که میزان خشونت علیه اطفال در دوره قرنطینه ۳۰ قضیه بوده که ۶۸.۴٪ کاهش را نسبت به شش ماه قبل از آن‌که ۹۵ قضیه خشونت علیه اطفال ثبت شده بود، نشان می‌دهد. باید اذعان کرد که این کاهش ممکن به دلیل محدودیت رفت‌و‌آمد در دورۀ قرنطینه باشد که در نتیجۀ آن، قربانیان فرصت مراجعه به نهادهای عدلی و قضایی و ثبت قضیه را نداشته‌اند در حالی که اصل آمار خشونت علیه اطفال ممکن به مراتب بیشتر بوده باشد.

معلومات وزارت امور داخله نشان می‌دهد که ۹.۶٪ خشونت علیه اطفال توسط والدین آنان، ۱۲٪ توسط سایر اعضای خانواده و ۷۸.۴٪ به‌وسیله افراد غیر از اعضای خانواده آنان، اعمال ‌شده است.

بحران کرونا و افزایش اطفال کار

معلومات ارائه‌شده از سوی ریاست سکرتریت اطفال وزارت کار و امور اجتماعی نشان داده است که آمار توافقی وزارت از اطفال کار تا قبل از بحران کرونا ۲.۱ میلیون طفل بود که از این میان ۱.۳ میلیون آنان، مصروف انجام کارهای شاقه بوده‌اند، اما این آمار در حال حاضر و بعد از توسعۀ بحران کرونا به شدت افزایش یافته و تعداد اطفال کار در مجموع به ۲.۵ میلیون افزایش یافته که از این میان ۱.۵ میلیون آنان مصروف کارهای شاقه می‌باشند[6].

اطفال ساکن مراکز اصلاح و تربیت

این تحقیق نشان داده است که قبل از بحران کرونا به تعداد ۷۴۶ تن در مراکز اصلاح و تربیت اطفال سراسر کشور وجود داشتند که از این میان ۲۷ تن (۳.۶٪) آنان دختر و ۷۱۹ تن (۹۶.۴٪) دیگر پسر بودند؛ اما در جریان بحران کرونا و بر اساس فرمان رئیس‌جمهور در زمینۀ رهایی برخی از محبوسین و محجوزین به دلیل شیوع کرونا، تعداد ۲۹۴ تن (۳۹.۴٪) آنان رها شدند که ۳ تن (۱٪) آنان دختر و بقیه شامل ۲۹۱ تن (۹۹٪) پسر بودند.

پیامدهای بحران کرونا بر اطفال پرورشگاه‌ها

یافته‌های این تحقیق نشان داده است که از میان ۹۷۹۴ طفل که قبل از بحران کرونا در پرورشگاه‌ها به سر می‌برند ۸۱۳۳ تن آنان به رخصت اجباری رفته و به اقارب یا نزدیکان‌شان تسلیم داده ‌شده‌اند و تنها ۱۶۶۱ تن آنان در پرورشگاه‌ها باقی‌مانده و قرنطینه شدند.