گزارش  نظارتی کمیسیون بر وضعیت درمانی در شفاخانه افغان-جاپان

 

ناظران کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان با تقاضای شهروندان‌ به تاریخ 30 حمل 1399‌ بر روند‌ درمان بیماران مبتلا به ویروس کرونا در شفاخانه افغان-‌جاپان نظارت کردند.‌ این گزارش بازتاب‌دهنده چالش‌ها و ‌کاستی‌های موجود در این تاریخ در شفاخانه یادشده‌ است. به‌تازگی وزارت محترم صحت عامه ادعا کرده است که وضعیت در این شفاخانه ‌بهبود یافته است.

تحلیل و بررسی شرایط موجود در شفاخانه افغان-‌جاپان:

بر اساس معیارهای ‌جهانی صحت، برای صد بستر باید 280 تن کارمند صحی موظف به کار باشند. ‌شرایط موجود در شفاخانه افغان-‌جاپان ‌با معیارهای صحی جهانی سازگار نیست و در این مورد مشکلاتی وجود دارد. در این مورد ‌وزارت صحت عامه ‌تعداد 179 تن (9 متخصص، 40 داکتر، 3 فارمسیست، 5 تکنیسین اکسری، 80 نرس، 30 کارگر، 5 آشپز و 7 دوبی) را گزینش کرده است که از آن میان، مکتوب 78 تن به شفاخانه رسیده است،‌ اما ‌بیشتر آنان تاکنون در شفاخانه حضور‌ ‌نداشته‌اند.

مشکلات و چالش‌های موجود در شفاخانه افغان-‌جاپان:

1- کمبود کارمند صحی: (پیشتر توضیح داده شد.) 

2- غیبت و ‌تعهد نداشتن برخی از کارمندان: هنگام نظارت بر بخش )‌Ward‌( مثبت، ‌تعدادهشت تن مریض مبتلا به کووید 19 مورد معالجه قرار داشتند که ‌تعداد یک‌ داکتر، یک پرستار و یک صفاکار برای مراقبت از آنان توظیف بودند و در بخش ‌‌مشکوک که ‌تعداد پانزده تن تحت مراقبت‌ قرار داشتند، ‌تعداد سه داکتر و سه نرس توظیف بودند که داکترها و نرس‌های موظف در این دو بخش از کمبود کامند صحی شکایت داشتند. از این رو، بی‌توجه مسئولان وزارت صحت عامه در مورد اکمال کارمند صحی مورد نیاز، نیز ‌تعهد نداشتن و غیبت‌‌ کارمندان، مهم‌ترین مشکل در این زمینه به ‌شمار می‌روند.

 

3- کمبود وسایل: در این بخش می‌توان از کمبود ابزار (Kit) محافظتی برای کارمندان صحی به عنوان جدی‌ترین چالش موجود در این شفاخانه یاد کرد. هنگام نظارت ما 200 ابزار محافظتی موجود بود که به گفته رئیس و سرطبیب شفاخانه، ‌در سه روز آینده تمام خواهد شد و سپس هیچ‌یک از کارمندان صحی نخواهند توانست وارد‌ بخش‌های مثبت و مشکوک شوند و‌ ناگزیر بیمارها به حال خود رها خواهند شد.

4‌- مواد بهداشتی ضروری: کمبود مواد بهداشتی ضروری ‌‌مشکلی‌‌ دیگر بود. به گفته داکتران‌، در‌ بیست و چهار ساعت یک عدد ماسک برای آنها توزیع می‌شود. هم‌چنین کمبود مایع ضد عفونی، معضلی دیگر بود. به گونه مثال تعداد بیست تن کارمند از یک بوتل 500 ملی‌لیتر مایع ضدعفونی استفاده می‌کردند. به گفته آنان، تاکنون یک عدد صابون نیز در اختیار آنان گذاشته نشده است. بنابراین در هیچ‌یک‌ از اتاق‌های داکتران‌، صابون وجود نداشت.

‌مسئول بخش پرستاری (Nursing)، که مسئولیت توزیع مواد بهداشتی را دارد، ‌گفت: «در آغاز مواد ضدعفونی کافی در اختیار داکتران گذاشته می‌شد، اما باتأسف آنان مواد را حیف‌ومیل می‌کردند و پس از آن ناچار به چنین اقدامی شده‌اند. اما در مورد توزیع یک عدد ماسک برای بیست و چهار ساعت گفت که در محیط بیرون از بخش‌های مثبت و مشکوک، یک عدد ماسک برای بیست و چهار ساعت کافی است.»‌

5‌- نبود محل اقامت برای داکترانی که از ولایت‌ها به کابل آمده‌اند:

داکترانی که از ولایت‌ها به کابل توظیف شده‌اند، جایی برای بودوباش ندارند. هر موظف صحی باید بیست و چهار ساعت اجرای وظیفه کند و سپس برای چهل و هشت ساعت مرخص باشد و استراحت کند. اما داکترانی که از ولایت‌ها به کابل توظیف شده‌اند، هیچ جایی برای اقامت ندارند که به این دلیل به‌شدت شکایت داشتند.

6- تأخیر در اعلان نتایج نمونه‌ها و گرفتن ناقص معلومات مراجعان: تأخیر در اعلان نتایج نمونه‌ها ‌‌چالش‌ و مشکلی دیگر‌ بود که مردم به‌شدت از آن شکایت داشتند. شماری از مراجعان ‌گفتند، با سپری شدن بیشتر از هشت روز، تاکنون نتوانسته‌ایم نتیجه آزمایش خود را دریافت کنیم‌. نیز‌ فورم آزمایش (Test Form) که برای درج معلومات بیماران استفاده می‌شود، ناقص است و موجب سردرگمی مراجعان شده است. در این فورم ‌نام پدر مراجعه‌کننده یا تخلص درج نمی‌شود، بنابراین تفکیک افراد از همدیگر دشوار می‌شود. به گونه مثال‌: ‌در فهرست اعلان نتایج، چهار تن به نام محمد‌شریف و سه تن به نام اسدالله ثبت شده است. بنابراین آنان نمی‌دانند که کدام‌یک‌ از نتایج متعلق به آنهاست‌.

7- فرمایش‌‌های بی‌مورد مقامات عالی‌رتبه: ‌‌مشکلی دیگر‌ که مسئولان شفاخانه افغان-‌جاپان با آن روبه‌رو بودند، تقاضا‌های غیرضروری و بی‌مورد مقامات عالی‌رتبه دولتی بود. به گفته این مسئولان، این امر سبب ضایع شدن منابع و امکانات می‌شود و حق مردم مستحق را تلف می‌کند.

8- ضعف مدیریت: به‌ گفته بخش پرستاری (نرسینگ) این شفاخانه، ماسک در اختیار دارند، اما در بیست و چهار ساعت یک عدد ماسک برای داکتران توزیع می‌شود، ‌نیز نبود صابون یا ‌توزیع نشدن آن برای داکتران، ‌معضلی دیگر بود. به گفته داکتران و نرس‌های موظف، صفاکاران بخش‌های مختلف مشخص نیستند که باید مشخص باشند؛ به این معنا که صفاکاران از یک بخش به بخش دیگر رفت‌وآمد و پاک‌کاری می‌کنند و این امر موجب نگرانی داکتران شده و در آینده سبب گسترش ویروس کرونا به داخل شفاخانه خواهد شد.

9- کمبود ‌آمبولانس برای انتقال بیماران: این شفاخانه فقط دارای یک ‌آمبولانس فاقد نمبر‌پلیت است. به گفتۀ مسئولان ‌شفاخانه، به این دلیل ‌که ‌آمبولانس نمبر‌پلیت ندارد، ممکن است پس از وضع محدودیت‌‌های جدی‌تر در روزهای قرنطین، در ‌انتقال مریض‌ها دچار مشکل‌ خواهند شد.

 

نتیجه‌گیری:

مشکلات متعددی در شفاخانه افغان-‌جاپان وجود دارد که سبب شده  است خدمات صحی در امر مبارزه با کووید 19 درست عرضه نشود.

پیشنهاد‌ها:

با در‌نظرداشت نکته‌های یادشده، موارد زیر پیشنهاد می‌شود:

1. چنان‌که قبلاً اشاره شد، کیت‌های محافظتی این شفاخانه در سه روز آینده به اتمام می‌رسد و اگر تهیه نشود، جان کارمندان صحی به خطر خواهد افتاد و مریضان نیز آسیب خواهند دید.
2. نصب نرم‌افزار ویروس کرونا در ماشین PCR موجود در شفاخانه می‌تواند تا حدودی مشکل اعلان به تأخیر نتایج آزمایش‌ها را رفع کند. بنابراین پیشنهاد می‌شود ‌در این زمینه دادخواهی شود.
3. در زمینه اکمال کارمندان صحی این شفاخانه دادخواهی شود، وگرنه با وضعیت موجود این شفاخانه قادر نیست ‌به‌گونه‌ای مؤثر با این ویروس مبارزه کند.
4. ‌پرسونل صحی که از ولایت‌های مختلف به این شفاخانه توظیف شده‌اند، در چهل و هشت ساعت، بعد از نوبت کاری بیست و چهار ساعته جایی برای بودوباش ندارند، بنابراین ‌دادخواهی شود که جای بودوباش برای آنان در نظر گرفته شود.
5. فورم آزمایش کرونا اصلاح شود تا شهروندان از سردرگمی و ابهام که قبلاً به آن اشاره شد، رها شوند.