اطفال بدون هویت در پرورشگاههای افغانستان
اطفال بدون هویت در پرورشگاههای افغانستان
میزان 1399
مقدمه:
وضعیت اطفال با درنظرداشت منازعات مسلحانه و فقر در کشور رو به وخامت گذاشته و به تعدادگروههای آسیبپذیر اطفال افزوده میشود. علاوه بر گروههای آسیبپذیر و در معرض خطر، گروههای از اطفال در پرورشگاههای دولتی و غیردولتی تحت پوشش قرار دارند که متأسفانه اقارب نزدیک و سرپرست قانونی ندارند و بدون هویت و تابعیت به سر میبرند و گروه دیگر هرچند اقاربی دارند، ولی مدت زیادی است که کسی به بازدید وملاقات آنها نیامده است و این نیز در کنار این مشکلات، از داشتن تذکره تابعیت و سند هویت کشور هم محروماند.
حق داشتن هویت از حقوق اساسی افراد است. این حق از مشخصات و معلومات حیاتی، شخصی و روابط اجتماعی اشخاص حفاظت میکند. حق هویت شامل معلومات شخصی مانند زندگینامه و صفات جسمانی شخص میشود و همچنین به مشخصات ظاهری و روابط اجتماعی مانند روابط خانوادگی، فرهنگی و مذهبی افراد میپردازد.[1] قانون ثبت احوال نفوس کشور هویت را شامل شهرت مکمل شخص به شمول نام، تخلص، نام پدر، نام پدرکلان، تاریخ تولد به تفکیک روز، ماه و سال، محل تولد سکونت اصلی و فعلی تعریف کرده است.[2]
حق داشتن هویت از مهمترین حقوق اطفال است. اسناد بینالمللی حقوق بشر و قوانین ملی از حق هویت افراد بهطور کل و از حق هویت اطفال بهطور خاص حمایت میکنند. حمایتهای قانونی در مورد این حق، یک سری وظایف مثبت و منفی را بر دوش دولت میگذارد، یعنی الزام به محافظت از حق هویت افراد و همچنین الزام به جلوگیری از هر نوع نقض این حق، از جمله وظایف و مکلفیتهای دولت میباشد.
بهرغم اینکه قوانین نهادهای مختلفی از جمله خانواده و ارگانهای بهداشتی را ملزم به ثبت هویت کودکان هنگام تولد میکنند، ولی باتأسف که هویت حدود 58٪ کودکان زیر پانزده سال در کشور ثبت نشدهاند.[3] با اینحال، کودکان ثبت نام نشده (نامرئی) تنها کودکانی نیستند که فاقد هویت قانونیاند. حوادث زیادی وجود دارد که میتواند هویت کودک را تحت تأثیر قرار داده و حق داشتن معلومات شخصی و روابط اجتماعی قابل شناسایی کودک را پیچیده و مغلق سازد. رها کردن کودکان توسط والدین و جدایی آنها در نتیجه منازعات مسلحانه نیز سبب فقدان هویت قانونی کودک شده است. نتایج مشاهدات و یافتههای کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان نشان میدهد که حداقل حدود 67 کودک بدون هویت (مجهول الهویه) و نسب واضح در یتیمخانههای مختلف دولتی اقامت دارند. هرچند تعداد واقعی چنین کودکانی ممکن است بهمراتب بیشتر از رقم فوق باشد.
این گزارش در مورد حق هویت کودکان با توجه به اسناد ملی و بینالمللی بحث کرده و اثرات فقدان هویت رسمی را در رشد شخصیتی کودکان بررسی میکند و تعدادی از راهحلهای قانونی را برای رسیدگی به چنین چالشهایی پیشنهاد میکند.
[1]. Theodore McCombs and Jackie Shull González, the Right to Identity, The International Human Rights Law Clinic (Berkeley School of Law, 2007).
[2]. جزء دوم، ماده سوم قانون ثبت احوال نفوس.
[3]. مؤسسه حمایت از اطفال، گزارش نوبتی جامعه مدنی؛ گزارش ترکیبی کشورعضو (گزارش دورهای دوم تا پنجم) برای افغانستان در مورد کنوانسیون حقوق کودک (جولای 2019)
گزارش کامل را از اینجا دانلود کنید:
